బాల్యమా నీ చిరునామా ఎక్కడ? మార్కుల వేటలో మాయమవుతున్న బాల్యం

(బాలల హక్కుల సంఘం అధ్యక్షురాలు అనురాధ రావు గారి ప్రత్యేక విశ్లేషణ)

ఒకప్పుడు బాల్యం అంటే స్వేచ్ఛకు, అమాయకత్వానికి మారుపేరు. ఉదయం లేవగానే ఆటలు, సాయంత్రం కాగానే పాటలు, కల్మషం లేని నవ్వుల మధ్య బడికి వెళ్లే వయస్సు వచ్చే వరకు పిల్లలు ఎంతో హాయిగా గడిపేవారు. కానీ నేటి ఆధునిక కాలంలో ఆ పరిస్థితులు పూర్తిగా మారిపోయాయి. నేడు బాల్యం అనగానే నిద్రకళ్లతో భారంగా స్కూల్ బ్యాగులు మోస్తూ, తెలియని ఒత్తిడి, భయం, ఆందోళనల మధ్య నలిగిపోతున్న చిన్నారుల ముఖాలే గుర్తుకు వస్తున్నాయి. సమాజంలో నెమ్మదిగా కనుమరుగవుతున్న ఈ మధురమైన బాల్యం అసలు ఏ దశకు చేరుకుంటుందోననే ఆందోళన ప్రతి ఒక్కరిలోనూ వ్యక్తమవుతోంది.

ఏఐ యుగంలో ‘కేర్’ పేరిట వ్యాపారం

నేటి ఆర్టిఫిషియల్ ఇంటెలిజెన్స్ (AI) మరియు ఆధునిక సాంకేతిక యుగంలో మనుషుల మధ్య బంధాల కంటే వ్యాపార ధోరణులే ఎక్కువయ్యాయి. నేను దాదాపు ఎనిమిదేళ్ల క్రితమే ఒక ప్రకటన చూశాను – “ఆరు నెలల వయస్సు ఉన్న పిల్లలకు కూడా అన్ని రకాల కేర్ (సంరక్షణ) అందిస్తాం” అని. పాలు తాగే పసిగుడ్డుకు తల్లి ప్రేమను, స్పర్శను దూరం చేసి, వ్యాపార సంస్థల చేతుల్లో పెట్టే ఈ సంస్కృతి ఏ దశకు దారితీస్తుందో ఆలోచించాల్సి ఉంది. రాబోయే రోజుల్లో సాంకేతికత మరింత పెరిగితే ఇంకెన్ని వింతలు, దారుణాలు చూడాల్సి వస్తుందోనని భయమేస్తోంది.

ప్లే స్కూల్స్ పేరిట పసిమొగ్గలపై వేధింపులు

రెండు సంవత్సరాలు కూడా నిండని పసిపిల్లలను ‘ప్లే స్కూల్’ (Play School) అనే బోర్డుల కింద ఇళ్లకు దూరం చేస్తున్నారు. అసలు ఆ వయస్సులో వాళ్లు అక్కడ ఆడుకుంటారో, చదువుకుంటారో ఆ దేవుడికే తెలియాలి. ఆ చిన్న వయస్సులో చిన్నారులకు ఆటల కంటే నిద్ర, తల్లి సాన్నిధ్యం చాలా అవసరం. చిన్న శబ్దాలకే భయపడే ఆ వయస్సు పిల్లలు ఇంట్లో అయితే తల్లి ఒడిలో దాక్కుంటారు; మరి కన్నవారికి దూరంగా, నాలుగు గోడల మధ్య ఉండే స్కూల్లో భయపడితే వారిని ప్రేమగా గుండెలకు హత్తుకునేది ఎవరు?

హైదరాబాద్‌లోనే 500 పైగా అక్రమ పాఠశాలలు

ప్రస్తుతం మన హైదరాబాద్ మహానగరంలోనే ప్రభుత్వ అనుమతులు లేని ప్లేస్కూల్స్ దాదాపు 500కు పైగా నడుస్తున్నాయి. కేవలం రాజధాని నగరంలోనే పరిస్థితి ఇలా ఉంటే, ఇక మొత్తం తెలంగాణ రాష్ట్రవ్యాప్తంగా ఎన్ని వందల, వేల అక్రమ ప్లేస్కూల్స్ ఉన్నాయో ఊహించుకోవడానికే భయమేస్తోంది. ఎలాంటి నిబంధనలు పాటించకుండా, కేవలం డబ్బు సంపాదనే ధ్యేయంగా పుట్టుకొస్తున్న ఇటువంటి సంస్థలపై పర్యవేక్షణ లేకపోవడం అధికారుల నిర్లక్ష్యానికి అద్దం పడుతోంది.

ఎల్‌కేజీ నుంచే ట్యూషన్ల నరకం

పిల్లలకు కనీసం అక్షరాలు కూడా సరిగ్గా రాని ఎల్‌కేజీ (LKG), యూకేజీ (UKG) లేదా పీపీ1, పీపీ2 తరగతుల నుంచే ప్రత్యేకంగా ట్యూషన్లకు పంపడం నేటి ఫ్యాషన్ అయిపోయింది. స్కూల్ ముగిసి ఇంటికి రాగానే కాస్త తిన్నామో లేదో, వెంటనే ట్యూషన్‌కు పరిగెత్తించాల్సి వస్తోంది. మరి అలాంటప్పుడు ఆ చిన్నారులకు ఆడుకునే సమయం ఎక్కడుంది? తోటి స్నేహితులతో కలిసి వీధుల్లో పరిగెత్తే ఆనందాన్ని వారు ఎక్కడ అనుభవిస్తారు?

మొబైల్ ఫోన్లతో ‘పేరెంటింగ్’ సంస్కృతి

నేటి తల్లిదండ్రులలో చాలా మంది తమ పనులు చక్కబెట్టుకోవడానికి లేదా కాసేపు ప్రశాంతంగా ఉండటానికి పిల్లల చేతికి స్మార్ట్‌ఫోన్లు అలవాటు చేస్తున్నారు. స్కూల్, ట్యూషన్ల తర్వాత మిగిలిన కాస్త సమయాన్ని కూడా పిల్లలు డిజిటల్ స్క్రీన్ల ముందే గడుపుతున్నారు. ఇది కేవలం ఏ ఒక్క కుటుంబానికో పరిమితమైన సమస్య కాదు; సమాజం మొత్తాన్ని పట్టి పీడిస్తున్న ఒక మానసిక మహమ్మారిగా మారుతోంది.

విద్యావేత్తలు ఆలోచించాల్సిన సమయం

ఈ విద్యా విధానం మరియు సామాజిక పోకడలపై దేశంలోని విద్యావేత్తలు, మేధావులు తీవ్రంగా ఆలోచించాల్సిన సమయం ఆసన్నమైంది. ర్యాంకులు, మార్కుల వేటలో పడి పిల్లల సహజసిద్ధమైన తెలివితేటలను, సృజనాత్మకతను మనం చంపేస్తున్నామా అనే ప్రశ్న వేసుకోవాలి. కేవలం పుస్తకాల పురుగులుగా మార్చడం వల్ల సమాజానికి ఉపయోగపడే ఉత్తమ పౌరులను మనం అందించలేము.

చట్టాలు ఉన్నా మారని యథార్థ స్థితి

మన దేశంలో పిల్లల రక్షణ, హక్కుల కోసం అనేక రకాల పటిష్టమైన చట్టాలు, బాలల హక్కుల సంఘాలు ఉన్నాయి. కానీ సమాజంలో, ముఖ్యంగా తల్లిదండ్రుల ఆలోచనా విధానంలో మార్పు రానంతవరకు ఈ చట్టాల వల్ల పెద్దగా ఉపయోగం ఉండదు. ప్రతి తల్లిదండ్రులలోనూ తమ పిల్లలకు ఒక సురక్షితమైన, సంతోషకరమైన సజీవ బాల్యాన్ని అందించాలనే తపన లోపల నుండి కలగాలి.

పసిపిల్లలకు కావలసింది స్వేచ్ఛే

చిన్న పిల్లలను దయచేసి ప్లే స్కూల్స్, ర్యాంకుల పేరిట మానసికంగా వేధించకండి. వారికి కావలసినంత స్వేచ్ఛను ఇవ్వండి, ప్రకృతితో కలిసి ఆడుకోనివ్వండి. శారీరకంగా, మానసికంగా వారు దృఢంగా ఎదగడానికి ఆ స్వేచ్ఛే పునాది అవుతుంది. వయస్సుకు మించిన బరువులను వారి లేత మెదళ్లపై రుద్దడం మానేయాలి.

పిల్లలతో సమయాన్ని గడపండి

కాస్త వయస్సు వచ్చిన పిల్లలతో తల్లిదండ్రులు నాణ్యమైన సమయాన్ని (Quality Time) గడపడం చాలా ముఖ్యం. వారు రోజంతా స్కూల్లో ఏం చేశారు, వారి మనసులో ఏముంది అనే విషయాలను ప్రేమగా అడిగి తెలుసుకోవాలి. అంతేగానీ, మీ ఆధునిక ఆకాంక్షలను, తీరని కోరికలను, అభిప్రాయాలను బలవంతంగా వారిపై రుద్దే ప్రయత్నం అస్సలు చేయవద్దు.

మార్కులు మాత్రమే కాదు.. బాల్యం ముఖ్యం!

పిల్లల జీవితంలో కేవలం పరీక్షలు, ప్రోగ్రెస్ కార్లలోని మార్కులు మాత్రమే సర్వస్వం కాదు; వారికి అన్నింటికంటే ముఖ్యంగా ‘బాల్యం’ అవసరం. సంతోషకరమైన వాతావరణంలో పెరిగే పిల్లల భవిష్యత్తు మాత్రమే రేపు సమాజంలో దృఢంగా, ఆరోగ్యకరంగా ఉంటుంది. బాలల బంగారు భవిష్యత్తు కోసం, వారి హక్కుల రక్షణ కోసం సమాజంలో ఉన్న ప్రతి ఒక్కరూ బాధ్యతగా కృషి చేద్దాం.

అనురాధ రావు
అధ్యక్షురాలు
బాలల హక్కుల సంఘం