భారత స్వాతంత్య్ర సంగ్రామంలో కోట్లాది మందిలో దేశభక్తిని రగిలించిన జాతీయ గేయం ‘వందేమాతరం’ గౌరవాన్ని కాపాడేందుకు కేంద్ర ప్రభుత్వం ఒక చారిత్రాత్మక నిర్ణయం తీసుకోబోతోంది. వందేమాతరాన్ని అవమానించినా, లేదా దానిని ఆలపిస్తున్న సమయంలో ఉద్దేశపూర్వకంగా ఆటంకం కలిగించినా ఇకపై చట్టరీత్యా తీవ్రమైన నేరంగా పరిగణించనున్నారు. ఈ మేరకు చట్టంలో కీలక మార్పులు తీసుకురావడానికి కేంద్రం సిద్ధమైంది.
వర్షాకాల సమావేశాల తొలిరోజే బిల్లు
పార్లమెంట్ వర్షాకాల సమావేశాల (Parliament Monsoon Session) నేపథ్యంలో, ఈ ప్రతిపాదిత బిల్లును తొలిరోజే రాజ్యసభలో ప్రవేశపెట్టేందుకు ప్రభుత్వం అన్ని ఏర్పాట్లు పూర్తి చేసింది. ‘ది ప్రివెన్షన్ ఆఫ్ ఇన్సల్ట్ టు నేషనల్ హానర్ (సవరణ)-2026’ పేరుతో రూపొందించిన ఈ కీలక బిల్లును కేంద్ర హోం శాఖ మంత్రి అమిత్ షా సభ ముందు ఉంచే అవకాశం ఉందని ఉన్నతస్థాయి వర్గాలు వెల్లడించాయి.
1971 నాటి జాతీయ గౌరవ చట్టం
ప్రస్తుతం దేశంలో అమలులో ఉన్న ‘ది ప్రివెన్షన్ ఆఫ్ ఇన్సల్ట్ టు నేషనల్ హానర్ యాక్ట్-1971’ ప్రకారం.. భారత జాతీయ చిహ్నాలు, జాతీయ జెండా (త్రివర్ణ పతాకం), భారత రాజ్యాంగం మరియు జాతీయ గీతమైన ‘జన గణ మన’ను అవమానపరచడం చట్టరీత్యా నేరం. ఈ నిబంధనలను ఉల్లంఘించిన వారికి గరిష్ఠంగా మూడేళ్ల వరకు జైలు శిక్ష లేదా జరిమానా, లేదా రెండు కలిపి విధించే అవకాశం ఉంది.
చట్ట పరిధిలోకి ‘వందేమాతరం’ గేయం
తాజాగా కేంద్ర ప్రభుత్వం తీసుకురాబోతున్న సవరణ ద్వారా, 1971 నాటి చట్టంలోని రక్షణ పరిధిలోకి జాతీయ గేయం ‘వందేమాతరం’ను కూడా అధికారికంగా చేర్చనున్నారు. దీనితో జాతీయ గీతమైన ‘జన గణ మన’కు ఎలాంటి చట్టపరమైన రక్షణలు, గౌరవ మర్యాదలు లభిస్తున్నాయో.. ఇకపై జాతీయ గేయమైన వందేమాతరానికి కూడా అదే స్థాయి సమాన చట్టబద్ధ హోదా లభించనుంది.
వందేమాతరం 150 ఏళ్ల ఉత్సవాలు
వందేమాతరం గేయం రూపుదిద్దుకుని 150 ఏళ్లు పూర్తయిన సందర్భంగా కేంద్ర ప్రభుత్వం ఇప్పటికే ప్రత్యేక కార్యక్రమాలను నిర్వహిస్తోంది. గతేడాది నవంబర్ 7 నుంచి ప్రారంభమైన ఈ వేడుకలు ఏడాది పాటు దేశవ్యాప్తంగా అధికారికంగా కొనసాగుతున్నాయి. ఈ మైలురాయిని పురస్కరించుకునే, చారిత్రక ప్రాధాన్యం ఉన్న ఈ గేయానికి సముచిత గౌరవం కల్పించేందుకు ప్రభుత్వం ఈ సవరణ బిల్లును తెరపైకి తెచ్చింది.
గేయ చారిత్రక నేపథ్యం
భారత జాతీయ ఉద్యమంలో వందేమాతరం ఒక విప్లవాత్మక నినాదంగా నిలిచింది. ఈ అమర గేయాన్ని ప్రముఖ బెంగాలీ కవి, రచయిత బంకించంద్ర ఛటర్జీ (బంకిం చంద్ర చటోపాధ్యాయ) రచించారు. ఆయన రాసిన ప్రసిద్ధ చారిత్రక నవల ‘ఆనంద్ మఠ్’లో ఈ గేయం తొలిసారిగా ప్రచురితమైంది. ఆ తర్వాత కాలంలో బ్రిటిష్ పాలకుల గుండెల్లో నిద్రపోయేలా స్వాతంత్య్ర సమరయోధులందరినీ ఏకం చేయడంలో ఈ గేయం కీలక పాత్ర పోషించింది.
చట్ట సవరణపై భిన్న విశ్లేషణలు
కేంద్ర ప్రభుత్వం తీసుకోబోతున్న ఈ నిర్ణయంపై దేశవ్యాప్తంగా సానుకూల స్పందన వస్తోంది. జాతీయ భావాలను, దేశ రక్షణ ప్రతీకలను గౌరవించడం ప్రతి పౌరుడి ప్రాథమిక విధి అని, ఈ చట్టం ద్వారా వందేమాతరంపై జరిగే అనవసర వివాదాలకు, అవమానాలకు శాశ్వతంగా అడ్డుకట్ట పడుతుందని న్యాయ నిపుణులు విశ్లేషిస్తున్నారు. పార్లమెంట్లో ఈ బిల్లు ఆమోదం పొందితే దేశ రక్షణ చట్టాలలో ఇదొక మైలురాయిగా నిలిచిపోనుంది.
