admin
ఆర్టికల్ 19(1)(ఎ) – వాక్ స్వతంత్రం హక్కు
భారత రాజ్యాంగం ఆర్టికల్ 19(1)(ఎ) ద్వారా ప్రజలకు వాక్ స్వతంత్రం మరియు వ్యక్తీకరణ హక్కును భరోసా ఇస్తుంది. ఈ హక్కు ప్రజలకు తమ అభిప్రాయాలను వ్యక్తం చేయడం, సమాచారం పంచుకోవడం, ఆలోచనలను ప్రకటించడం వంటి స్వేచ్ఛను కల్పిస్తుంది. జర్నలిజం ఈ హక్కులోనుండే విస్తరణ. వార్తలు రాయడం, విశ్లేషణ చేయడం, అధికారాన్ని ప్రశ్నించడం— ఇవి ప్రజలకు వాక్ స్వతంత్రాన్ని వినియోగించడానికి జర్నలిస్టులు చేస్తున్నారు. సుప్రీంకోర్ట్ కూడా తరచుగా ప్రెస్ స్వతంత్రాన్ని ఆర్టికల్ 19(1)(ఎ)లోని వాక్ స్వతంత్రంలో భాగంగా గుర్తించింది.
న్యాయపరమైన గుర్తింపు
జర్నలిజం హక్కును సుప్రీంకోర్ట్ తరచూ రక్షించింది:
- రోమేష్ తపార్ వర్సెస్ రాష్ట్రం ఆఫ్ మద్రాస్ (1950) – ప్రజలకు అభిప్రాయాలను వ్యాప్తి చేసే హక్కు వాక్ స్వతంత్రంలో భాగం అని గుర్తింపు.
- ఇండియన్ ఎక్స్ప్రెస్ న్యూస్ పేపర్స్ వర్సెస్ యూనియన్ ఆఫ్ ఇండియా (1985) – ప్రెస్ స్వతంత్రాన్ని వాక్ స్వతంత్రంలో భాగంగా గుర్తింపు.
- బెనెట్ కొల్మాన్ వర్సెస్ యూనియన్ ఆఫ్ ఇండియా (1973) – జర్నలిస్టులను నియంత్రించే ఏ చట్టాలు కూడా వాక్ స్వతంత్రాన్ని అణచే విధంగా ఉంటే, అవి ఆర్టికల్ 19కి విరుద్ధం.
ప్రజల ప్రయోజనానికి జర్నలిజం
జర్నలిజం కేవలం ప్రభుత్వానికి అనుకూలంగా ఉండదు; అది ప్రజల సంక్షేమం, నిజాన్ని వెలికితీయడం కోసం ఉంటుంది. రాష్ట్రాన్ని ప్రశ్నించడం, అవినీతి, తప్పుడు విధానాలను బయటపెట్టడం కేవలం అనుమతించబడటం మాత్రమే కాదు—సంభవించాల్సిన హక్కు.
జర్నలిజాన్ని నిర్వచించే హక్కు ప్రభుత్వానికి ఎవరు ఇచ్చారు?
జర్నలిజం అనేది ప్రభుత్వ శాఖ కాదు. అది ప్రజల నుంచి పుట్టిన వృత్తి, ప్రజల కోసం పనిచేసే బాధ్యత.
ప్రభుత్వం ఇచ్చే గుర్తింపు పత్రాలతో జర్నలిస్టును కొలవాలనుకోవడం ప్రజాస్వామ్య ఆత్మకే విరుద్ధం.
ఈరోజు ఒక మెమో, రేపు మరో ఆంక్ష – ఇలా జర్నలిజాన్ని చిన్నచిన్న నిబంధనలతో కట్టేయడం ప్రమాదకర సంకేతం.
జర్నలిజం పని అధికారాన్ని ప్రశ్నించడం, ప్రజల తరఫున నిజాన్ని వెలికి తీయడం. అదే జర్నలిజాన్ని ప్రభుత్వం నియంత్రించాలనుకుంటే, అది ప్రజల గొంతును నియంత్రించినట్లే అవుతుంది. జర్నలిస్టు ప్రభుత్వానికి అనుకూలంగా మాట్లాడే వ్యక్తి కాదు; సమాజానికి నిజం చెప్పే స్వతంత్ర స్వరం. ఆ స్వరానికి అనుమతి పత్రాలు, షరతులు, మినహాయింపులు పెడితే స్వేచ్ఛ నెమ్మదిగా తగ్గిపోతుంది.
గుర్తింపు కార్డులు, అక్రెడిటేషన్ విధానాలు సౌకర్యాల కోసం ఉండవచ్చు, కానీ అవే జర్నలిజానికి కొలమానం అయితే సమస్య మొదలవుతుంది. కార్డు ఉన్నవారే నిజమైన జర్నలిస్టులు, లేనివారు కాదన్న భావన ప్రజల్లోకి వెళ్తే, జర్నలిజం విలువ తగ్గిపోతుంది. అప్పుడు నిజం చెప్పే ధైర్యం కంటే, కార్డు కాపాడుకోవడమే ముఖ్యమవుతుంది.
ప్రజాస్వామ్యంలో జర్నలిజం ప్రభుత్వానికి లోబడి ఉండకూడదు, ప్రజలకు బాధ్యత వహించాలి. నియమాలు అవసరమే కానీ అవి స్వేచ్ఛను కట్టడి చేసేలా కాకుండా, నిజాన్ని కాపాడేలా ఉండాలి. లేకపోతే జర్నలిజం ఒక స్వతంత్ర వృత్తిగా కాకుండా, ప్రభుత్వ అనుమతితో పనిచేసే మరో శాఖలా మారిపోతుంది. అది ప్రజాస్వామ్యానికి కాదు, నియంత్రణకు దారి తీసే ప్రమాదకర మార్గం.
అక్రెడిటేషన్ కార్డు జర్నలిజానికి సర్టిఫికేటా?
అక్రెడిటేషన్ కార్డు ఒక పరిపాలనా అవసరం కావచ్చు. కానీ అది జర్నలిస్టు అస్తిత్వానికి ముద్ర కాదు. కార్డు లేకపోతే జర్నలిస్టు కాడు అనడం మాట స్వేచ్ఛను ప్రభుత్వ దయగా మార్చడమే. ఈ ఆలోచన కొనసాగితే, రేపు ప్రభుత్వం నచ్చని వార్త రాసిన వారిని సులభంగా వ్యవస్థ బయటకు నెట్టేయగలదు.
అప్పుడు జర్నలిస్టు నిజం రాయాలా, లేక కార్డు నిలబెట్టుకోవాలా అనే భయంలో పడతాడు. ప్రశ్నలు అడిగే ధైర్యం తగ్గుతుంది, అసౌకర్యకరమైన నిజాలు బయటకు రావడం ఆగిపోతుంది. ఇదే పరిస్థితి కొనసాగితే జర్నలిజం స్వతంత్ర వృత్తిగా కాకుండా, ప్రభుత్వ అనుమతితో పనిచేసే నియంత్రిత వ్యవస్థగా మారుతుంది.
ఇది కేవలం జర్నలిస్టుల సమస్య కాదు, ప్రజల సమస్య. ఎందుకంటే జర్నలిస్టు నోరు మూసుకుంటే, ప్రజల గొంతు కూడా మూగబోతుంది. అక్రెడిటేషన్ను నియంత్రణ సాధనంగా మార్చడం ద్వారా ప్రభుత్వం తాత్కాలిక సౌలభ్యం పొందవచ్చు, కానీ దీర్ఘకాలంలో ప్రజాస్వామ్యానికి తీరని నష్టం జరుగుతుంది. మాట స్వేచ్ఛ కార్డుపై ఆధారపడితే, అది స్వేచ్ఛగా మిగలదు.
డిజిటల్ యుగాన్ని అంగీకరించలేని ఆలోచనా విధానం
ఈ ప్రపంచం ఇప్పుడు మొబైల్ స్క్రీన్లో వార్త చూసే యుగంలో ఉంది. ప్రింట్ సర్క్యులేషన్, టీవీ రేటింగ్స్ ఇవి ఇక పూర్తి ప్రమాణాలు కావు; డిజిటల్ ప్లాట్ఫారమ్లు, సోషల్ మీడియా, వెబ్ న్యూస్ హబ్లు ప్రజలకు ప్రత్యక్ష సమాచారం అందిస్తున్నాయి. కానీ తెలంగాణ ప్రభుత్వం ఇంకా పాత లెక్కలకే పరిమితమై ఉంది, మీడియా విలువను డిజిటల్ ప్రక్రియలో అర్థం చేసుకోవడంలో వెనుకబడింది.
డిజిటల్ జర్నలిస్టులు ప్రభుత్వానికి కనిపించకపోతే, అది ప్రభుత్వ వైఫల్యమే. కొత్త మీడియా స్వరాలను గుర్తించలేకపోవడం, మాత్రమే కేవలం పత్రికా సర్క్యులేషన్ లేదా టీవీ రేటింగ్లను ఆధారం చేసుకోవడం ప్రభుత్వ విధానంలో స్పష్టమైన లోపాన్ని చూపిస్తుంది.
ఇలాంటి పరిస్థితిలో, నిజమైన సమాచారాన్ని ప్రజలకు చేరవేయడంలో డిజిటల్ జర్నలిస్టులు నిర్లక్ష్యం చేయబడుతున్నారు. సాంకేతిక ప్రగతిని విస్మరించి పాత ప్రమాణాలపై ఆధారపడటం, జర్నలిజం స్వతంత్రతను, ప్రజల హక్కులను పరిమితం చేసే ప్రమాదకర సంకేతం. ప్రభుత్వం ఈ మార్పును గ్రహించకపోవడం ప్రజాస్వామ్యానికి నేరుగా హాని చేస్తుంది.
ప్రెస్ స్టిక్కర్ నిషేధం – అసలు ఉద్దేశం ఏమిటి?
వాహన నంబర్ ప్లేట్పై PRESS స్టిక్కర్ తీసేస్తే వ్యవస్థ శుభ్రమవుతుందా? నకిలీ జర్నలిస్టులు అంతమవుతారా? అసలు ప్రశ్న ఇది: ఒక చిన్న స్టిక్కర్ సమస్యను పరిష్కరించడం ద్వారా మీడియా లోపాలు అంతమవుతాయా, లేదా కేవలం అధికారుల సౌలభ్యానికి మార్గం ఏర్పడుతుందా?
వాస్తవానికి, నకిలీ జర్నలిస్టులు సార్వత్రిక అక్రెడిటేషన్ లేకపోవడం, లేదా స్టిక్కర్ తీసేయడం వల్ల అంతమవ్వవు. అది నిజమైన సమస్య పరిష్కారం కాదు, కేవలం రూపకల్పనలో గందరగోళం మాత్రమే. అలాగే, నిజమైన జర్నలిస్టులు భయపడే పరిస్థితి వస్తుంది; ఎందుకంటే ప్రభుత్వ ఆమోదం లేకుండా వాహనం నడిపితే చిన్న కారణానికి కూడా ఎంచుకోని చర్యలకు గురయ్యే అవకాశం ఉంది.
ఈ సందర్భంలో ప్రశ్న ఇదే: ప్రభుత్వం వాస్తవ పరిష్కారం కోసం ప్రయత్నిస్తున్నదా, లేదా స్వయానికి సౌకర్యవంతమైన నియంత్రణ సాధనంగా ఈ నిర్ణయాలను తీసుకుంటుందా? ప్రజలు, జర్నలిస్టులు, మరియు సమాజం అందరూ దీని సమాధానాన్ని కోరుతున్నారు, మరియు ఇది సరైన, చట్టపరమైన, నైతిక దృక్పథంలో ఉండాలి.
భద్రత పేరుతో స్వేచ్ఛను బలి చేయొద్దు
భభద్రత అవసరం అన్న విషయంలో ఎలాంటి సందేహం లేదు. ప్రజల ప్రాణాలు, ఆస్తి రక్షణ ప్రభుత్వ తొలి బాధ్యత. కానీ భద్రత పేరుతో ప్రతి జర్నలిస్టును అనుమానితుడిగా చూడడం రాష్ట్రానికి తగిన వైఖరి కాదు. అలా చేస్తే, సమాజానికి సేవ చేస్తున్న వృత్తినే అనవసరంగా అపఖ్యాతిపాలుచేసినట్లవుతుంది.
ప్రభుత్వం భద్రతను చూసుకోవాలి, అందులో ఎలాంటి రాజీ ఉండకూడదు. కానీ అదే సమయంలో మాట స్వేచ్ఛను కాపాడాల్సిన బాధ్యత కూడా అదే ప్రభుత్వానిదే. భద్రతా చర్యలు జర్నలిజాన్ని అణచివేయడానికి ఆయుధాలుగా మారకూడదు. జర్నలిస్టు ప్రశ్న అడగడమే తప్పు అన్న భావన ఏర్పడితే, ప్రజాస్వామ్యానికి తీవ్రమైన నష్టం జరుగుతుంది.
భద్రత మరియు స్వేచ్ఛ రెండూ ఒకదానికొకటి శత్రువులు కావు. సరైన విధానాలు, స్పష్టమైన నియమాలు ఉంటే రెండింటినీ సమతుల్యంగా కాపాడుకోవచ్చు. కానీ ఆ సమతుల్యత తప్పితే, భద్రత పేరుతో స్వేచ్ఛను త్యాగం చేసిన చరిత్రగా మాత్రమే ప్రభుత్వం గుర్తుండిపోతుంది.
నకిలీ జర్నలిస్టుల పుట్టుకకు కారణం ఎవరు?
నకిలీ జర్నలిస్టులు ఒక్కరోజులో పుట్టలేదు. సంవత్సరాలుగా స్పష్టమైన మీడియా విధానం లేకపోవడమే ఈ సమస్యకు అసలు మూలం. మారుతున్న కాలానికి అనుగుణంగా జర్నలిజం రూపం మారుతున్నా, ప్రభుత్వ ఆలోచన మాత్రం అదే పాత దారిలోనే నడుస్తోంది. డిజిటల్ మీడియా విస్తరిస్తున్న వాస్తవాన్ని అంగీకరించకపోవడం వల్లే, ఎవరు నిజమైన జర్నలిస్టులు, ఎవరు కాదన్న స్పష్టత లేకుండా పోయింది.
డిజిటల్ మీడియాకు గైడ్లైన్స్ ఇవ్వకుండా, స్వతంత్ర జర్నలిస్టులను గుర్తించే పారదర్శక విధానం రూపొందించకుండా, అందరి మీద ఒకే నిబంధన రుద్దడం పాలనాపరమైన వైఫల్యానికి నిదర్శనం. ఇది సమస్యను పరిష్కరించదు, మరింత గందరగోళం సృష్టిస్తుంది. నిజమైన జర్నలిస్టులు ఇబ్బందులు పడుతుంటే, నకిలీ జర్నలిస్టులు మాత్రం వ్యవస్థ లోపాలను ఉపయోగించుకుంటూనే ఉంటారు.
ప్రభుత్వం నిజంగా ఈ సమస్యను పరిష్కరించాలనుకుంటే, నియంత్రణపై కాకుండా విధాన నిర్మాణంపై దృష్టి పెట్టాలి. స్పష్టమైన మీడియా పాలసీ, డిజిటల్ జర్నలిజానికి అంగీకారం, అర్హతలు–అనుభవాల ఆధారంగా గుర్తింపు వ్యవస్థ—ఇవే దీర్ఘకాలిక పరిష్కారాలు. లేకపోతే, నకిలీ జర్నలిస్టుల సమస్యను చూపించి నిజమైన జర్నలిజాన్ని బలి చేయడమే జరుగుతుంది.
ప్రభుత్వాన్ని ప్రశ్నించడమే జర్నలిజం
ప్రశ్నలు అడగని మీడియా ప్రభుత్వానికి పనికొచ్చే ప్రచార సాధనం మాత్రమే. జర్నలిస్టు పని మెచ్చుకోవడం కాదు, నిజాన్ని వెలికి తీయడం. ఆ నిజం అసౌకర్యంగా ఉంటే, దాన్ని ఎదుర్కోవాలి – కానీ ఆపే ప్రయత్నం చేయకూడదు.
జర్నలిజంపై నియంత్రణ అంటే ప్రజల గొంతు నొక్కడం
ప్రశ్నలు అడగని మీడియా ప్రభుత్వానికి పనికొచ్చే ప్రచార సాధనం మాత్రమే. జర్నలిస్టు పని మెచ్చుకోవడం కాదు, నిజాన్ని వెలికి తీయడం. ప్రజలకు అసలు జరిగేది ఏమిటో చెప్పడం జర్నలిజం బాధ్యత.
ఆ నిజం ప్రభుత్వానికి అసౌకర్యంగా ఉండొచ్చు, అసహనంగా అనిపించొచ్చు. కానీ ప్రజాస్వామ్యంలో అసౌకర్యకరమైన నిజాలకే ఎక్కువ విలువ ఉంటుంది. తప్పులను చూపించడమే శత్రుత్వం కాదు; సరిదిద్దుకునే అవకాశం ఇవ్వడమే అసలు ఉద్దేశం. నిజాన్ని ప్రశ్నించకుండా దాచితే సమస్యలు ముదిరిపోతాయి, ప్రజల నమ్మకం క్రమంగా కరిగిపోతుంది.
నిజాన్ని ఆపే ప్రయత్నం చేయడం, ప్రశ్నలు అడిగిన వారిని నియంత్రించడం లేదా భయపెట్టడం ప్రభుత్వ బలాన్ని చూపించదు, బలహీనతనే బయటపెడుతుంది. ధైర్యమైన ప్రభుత్వం ప్రశ్నలను ఎదుర్కొంటుంది, విమర్శలను స్వీకరిస్తుంది. ఎందుకంటే నిజాన్ని అణచివేయడం కాదు, నిజాన్ని ఎదుర్కోవడమే ప్రజాస్వామ్యానికి బలం.
మెమోలతో జర్నలిజం ఆగదు
జర్నలిస్టును నియంత్రిస్తే, కేవలం మీడియా కాదు, ప్రజల స్వరం కూడా నెమ్మదిగా మౌనమవుతుంది. పౌరుల సమస్యలు, అవినీతులు, అన్యాయాలు బయటకు రావడం ఆగిపోతాయి. ప్రజల సమస్యలను వెలికి తీయడమే ప్రభుత్వానికి ఒక రకాల చెక్కడమే అనిపించవచ్చు, కానీ దీన్ని ఆపడం వల్ల ప్రభుత్వ విశ్వాసం క్రమంగా తగ్గిపోతుంది.
ఇలాంటి విధానం ఏ ప్రభుత్వానికైనా మంచిది కాదు. ప్రజాస్వామ్యంలో ప్రజల సమస్యలు వెల్లడించడం, తప్పులను గుర్తించడం, భవిష్యత్తులో సరిదిద్దుకోవడానికి అవకాశం ఇవ్వడం అవసరం. మీడియా స్వతంత్రతను అణచివేయడం, అక్రెడిటేషన్ లేదా చిన్న నిబంధనలతో భయపెడుతూ నిలిపివేయడం, తాత్కాలిక సౌలభ్యమే ఇస్తుంది, కానీ దీర్ఘకాలిక నష్టం ప్రభుత్వానికి, ప్రజలకు, దేశానికి కలుగుతుంది.
చరిత్ర ఎప్పుడూ ప్రశ్నలు అడిగిన, అసౌకర్యకరమైన నిజాలను వెలికి తెచ్చిన వారినే గుర్తుంచుకుంటుంది. కేవలం సరళమైన అంగీకారకులను కాదు. జర్నలిస్టులు, మీడియా స్వతంత్రతను రక్షించడం, నిజాన్ని చెప్పడం – ఇదే ప్రజాస్వామ్యానికి బలమే.
ప్రభుత్వం చేయాల్సిన అసలైన సంస్కరణలు
డిజిటల్ మీడియాను అధికారికంగా గుర్తించడం ఇప్పుడు అత్యవసరం. ఎందుకంటే వార్తలు పెద్దఎత్తున మొబైల్, వెబ్, సోషల్ మీడియా ద్వారా ప్రజలకు ప్రత్యక్షంగా చేరుతున్నాయి, పాత పత్రికా సర్క్యులేషన్ లేదా టీవీ రేటింగ్స్ పద్ధతులు ఈ రోజుల్లో సంపూర్ణ ప్రమాణాలుగా ఉండవు. ప్రభుత్వం డిజిటల్ మీడియాను గుర్తించడం ద్వారా, కొత్త మీడియా స్వరాలను, స్వతంత్ర జర్నలిస్టులను అంగీకరించి, వారికి చట్టపరమైన రక్షణ, గుర్తింపు అందించగలదు.
స్వతంత్ర జర్నలిస్టులకు స్పష్టమైన మార్గదర్శకాలు అవసరం. ఎవరు నిజంగా జర్నలిస్టు, ఎవరు అనుభవం, నైపుణ్యం కలిగి ఉన్నారో పరిగణనలోకి తీసుకుని, వారిని గుర్తించాలి. అక్రెడిటేషన్ను నియంత్రణ సాధనంగా కాకుండా, పనిచేయడానికి సౌకర్యంగా మాత్రమే ఉపయోగించాలి. అంటే, నిజమైన జర్నలిస్టులు ప్రభుత్వానికి భయపడకుండా, స్వతంత్రంగా, సురక్షితంగా వార్తలను సంపాదించగలుగుతారు.
ఇలా చేసినప్పుడు మాత్రమే నిజమైన జర్నలిస్టులకు రక్షణ కల్పించవచ్చు. వారిని భయపెట్టడం, ప్రభుత్వం నచ్చని వార్త రాసిన వారిని శిక్షించడం వద్దు. స్వతంత్ర జర్నలిజం పరిరక్షణే ప్రజలకు నిజమైన సమాచారం, సమాజానికి పారదర్శకత, ప్రభుత్వానికి నిజమైన ప్రజాస్వామ్యానికి బలాన్ని ఇస్తుంది.
ప్రజాస్వామ్యంలో భయం కాదు, బాధ్యత ఉండాలి
ప్రభుత్వం భయంతో పాలిస్తే, ప్రజాస్వామ్యం బలహీనపడుతుంది. ప్రజల సమస్యలు వెలికితీయబడకుండా, నిర్ణయాలు కేవలం భయపరచే విధానాలుగా మాత్రమే మారతాయి. నియంత్రణ, మినహాయింపులు, నిబంధనల ద్వారా స్వతంత్ర స్వరం మూగిపోతుంది. ఇలాంటి పాలనలో ప్రజల నమ్మకం తగ్గిపోతుంది, రాజ్యాంగం ఉద్దేశించిన ప్రజాస్వామ్య రక్షణ బలహీనమవుతుంది.
కానీ బాధ్యతతో, ధైర్యంతో, పారదర్శకంగా పాలిస్తే పరిస్థితి భిన్నం. ప్రభుత్వం నిర్ణయాలు తీసుకోవడంలో ప్రజల సంక్షేమాన్ని, స్వాతంత్ర్యాన్ని ముందుగా ఉంచితే ప్రజల నమ్మకం పెరుగుతుంది. స్ఫూర్తిదాయక విధానాలు, నిజమైన సమీక్షలు, వాస్తవాలను ఎదుర్కొనే ధైర్యం – ఇవన్నీ ప్రజాస్వామ్యానికి బలం ఇస్తాయి.
జర్నలిజం ఇక్కడ కీలక పాత్రను పోషిస్తుంది. అది ప్రభుత్వ శత్రువు కాదు; అది ప్రజాస్వామ్యానికి అద్దం. ప్రభుత్వ పనితీరును పరిశీలించడం, తప్పులను వెలికితీయడం, ప్రజలకు నిజాలను అందించడం – ఇవే స్వతంత్ర మీడియా భూమిక. భయంతో ఆ పని ఆపడం కాదు, బాధ్యతతో స్వీకరించడం ప్రభుత్వానికి అత్యంత అవసరం.
మోటార్ వెహికిల్ యాక్ట్ స్పష్టంగా చెప్పిన విషయం :
వాహన నంబర్ ప్లేట్ ప్రభుత్వ నియంత్రణలో ఉండే గుర్తింపు, దానిపై ప్రభుత్వ అధికారుల అనుమతి లేకుండా ఏ అక్షరం, ఏ స్టిక్కర్, ఏ గుర్తు ఉండకూడదు. ఇది అభిప్రాయం కాదు, సూచన కాదు — చట్టంలో నేరుగా ఉన్న నిబంధన. నంబర్ ప్లేట్ వ్యక్తిగత ఆస్తి కాదు, అది ప్రభుత్వ వ్యవస్థలో భాగం. దాని రంగు, అక్షరాల ఆకృతి, పరిమాణం అన్నీ చట్టం నిర్ణయిస్తాయి. అలాంటి నంబర్ ప్లేట్పై PRESS అని వ్రాయడానికి ఎవరికీ ప్రత్యేక హక్కు లేదు. జర్నలిస్టు అయినా, సామాన్య పౌరుడైనా — చట్టం ముందు అందరూ సమానమే. చట్టం “వద్దు” అని చెప్పిన చోట ప్రభుత్వం “సరే” అనడం చట్టపరంగా కూడా, నైతికంగా కూడా పూర్తిగా తప్పు.
ఇక్కడే తెలంగాణ ప్రభుత్వ వైఖరి తీవ్ర ప్రశ్నలకు దారి తీస్తోంది. ఒకవైపు “నంబర్ ప్లేట్పై PRESS స్టిక్కర్ వాడకూడదు” అని మెమో జారీ చేస్తోంది, మరోవైపు “అక్రెడిటెడ్ జర్నలిస్టులు వాడవచ్చు” అని మినహాయింపు ఇస్తోంది. ఇది ఏ చట్టం ప్రకారం? పార్లమెంట్ చేసిన కేంద్ర చట్టాన్ని రాష్ట్ర ప్రభుత్వం జారీ చేసే ఒక మెమో ఎలా మార్చగలదు? అక్రెడిటేషన్ కార్డు పత్రికా సమావేశాలకు ఉపయోగపడవచ్చు, ప్రభుత్వ భవనాల్లో ప్రవేశానికి సహాయపడవచ్చు — కానీ అది మోటార్ వెహికిల్ యాక్ట్ను సవరించే అధికారం ఇవ్వదు. చట్టం “ఎవరికీ లేదు” అంటుంటే, ప్రభుత్వం “కొంతమందికి ఉంది” అనడం అంటే చట్టాన్ని తన సౌకర్యానికి వంచడమే. నకిలీ జర్నలిస్టుల సమస్యకు పరిష్కారం చట్టాన్ని ఉల్లంఘించడం కాదు; చట్ట పరిధిలో స్పష్టమైన విధానాలు తీసుకురావడమే.
ఈ గందరగోళం వల్ల నష్టపోతున్నది ఎవరు అంటే — నిజమైన జర్నలిస్టులే. రోడ్డుపై పోలీసులు ఒకవైపు చట్టం ప్రకారం స్టిక్కర్ తప్పు అంటారు, మరోవైపు ప్రభుత్వ మెమో చూపిస్తే అయోమయం. చిన్న స్టిక్కర్కే సామాన్య పౌరుడికి జరిమానా, కానీ కొంతమందికి మినహాయింపు — ఇది చట్టం ముందు సమానత్వమా? రేపు ఈ మెమో కోర్టులో నిలబడుతుందా అనే ప్రశ్నకు ప్రభుత్వమే సమాధానం చెప్పాలి. పరిష్కారం చాలా సింపుల్: మోటార్ వెహికిల్ యాక్ట్కు పూర్తిగా కట్టుబడి ఎవరికీ PRESS స్టిక్కర్ అనుమతించకూడదు, లేదా కేంద్ర ప్రభుత్వంతో సంప్రదించి చట్టపరమైన సవరణలు తీసుకురావాలి. రెండు పడవల్లో కాళ్లు పెట్టడం ప్రమాదం. చట్టం కంటే ఎవరూ పైకాదు — ప్రభుత్వం కూడా కాదు.
జర్నలిజం అర్హత పరీక్ష పెట్టి అప్పుడు అక్రిడేషన్ కార్డులు ఇవ్వండి
తెలంగాణలో టీచర్ కావాలంటే కేవలం “నేను బోధించగలను” అని చెప్పడం సరిపోదు. కనీస విద్యార్హత ఉండాలి, శిక్షణ ఉండాలి, అంతకుమించి TET లాంటి పరీక్ష రాయాలి. ప్రభుత్వం, ప్రైవేట్ — ఎక్కడ బోధించాలన్నా అదే నిబంధన. ఎందుకంటే ఒక టీచర్ భవిష్యత్తు తరాలను ప్రభావితం చేస్తాడు. అలాంటప్పుడు ప్రజాభిప్రాయాన్ని ప్రభావితం చేసే జర్నలిజం వృత్తికి మాత్రం ఎలాంటి కనీస ప్రమాణాలు లేకపోవడం ఎంత పెద్ద విరోధాభాసం? జర్నలిస్టు కూడా సమాజాన్ని దిశానిర్దేశం చేస్తాడు, ప్రజల ఆలోచనలను ప్రభావితం చేస్తాడు. అలాంటి వృత్తికి చదువు, శిక్షణ, అర్హత అవసరం లేదనుకోవడం ప్రమాదకరం.
ఈరోజు పరిస్థితి చూస్తే, జర్నలిజం చదువుకున్న అనేక మంది స్వతంత్ర జర్నలిస్టులు అక్రెడిటేషన్ కోసం తలుపులు తట్టుకుంటున్నారు. మరోవైపు, జర్నలిజంతో సంబంధం లేని విద్యార్హతలతో, కేవలం పరిచయాలు లేదా సంస్థల ఆధారంగా అక్రెడిటేషన్ పొందినవారూ ఉన్నారు. ఇది అర్హతల ఆధారంగా కాకుండా వ్యవస్థలో ఉన్న లోపాలను స్పష్టంగా చూపిస్తోంది. ప్రభుత్వం నిజంగా నకిలీ జర్నలిస్టుల సమస్యను పరిష్కరించాలనుకుంటే, అతి సింపుల్ పరిష్కారం ఉంది — కనీస జర్నలిజం డిగ్రీ లేదా సంబంధిత విద్య, కొంత అనుభవం తప్పనిసరి చేయాలి. ఆ తరువాత, TET మాదిరిగా ఒక సామాన్య అర్హత పరీక్ష నిర్వహించి, దానిలో ఉత్తీర్ణులైన వారికే అక్రెడిటేషన్ ఇవ్వాలి.
భారతదేశంలో, న్యాయవాది గా ప్రాక్టీస్ చేయాలంటే సరళంగా LLB డిగ్రీ తీసుకోవడం సరిపోదు.
- 3–5 సంవత్సరాల లా విద్య పూర్తయిన తరువాత, అభ్యర్థి **All India Bar Examination (AIBE)**లో ఉత్తీర్ణత సాధించాలి.
- ఆ తరువాత మాత్రమే ప్రాక్టీస్ కు అనుమతి పొందతారు.
ఫలితంగా:
- వ్యక్తికి అవసరమైన విద్య ఉందని నిర్ధారిస్తుంది.
- వ్యక్తి ప్రాక్టికల్ నైపుణ్యాలు పరీక్షించబడతాయి.
- వృత్తి ప్రమాణాలు, నమ్మకత్వం కాపాడబడతాయి.
జర్నలిజం కోసం అదే విధానం
జర్నలిజం ప్రజల జీవితం, ప్రజాస్వామ్యం, భద్రతకు ప్రభావం కలిగించే వృత్తి. కానీ తెలంగాణలో, అక్రెడిటేషన్ సాధారణంగా స్పష్టమైన ప్రమాణాల లేకుండా ఇవ్వబడుతుంది. ఫలితంగా:
- అర్హత లేని, నకిలీ జర్నలిస్టులు అవకాశాలు పొందుతారు.
- నిజమైన, అర్హత ఉన్న జర్నలిస్టులు ప్రభుత్వ అనుమతి లేకుండా వృత్తి చేయలేరు.
- ఎవరు రిపోర్ట్ చేయగలరు అనే నియంత్రణ అతి వ్యక్తిగత, కలత కలిగిస్తుంది.
సాధ్యమైన పరిష్కారం:
- కనీస అర్హత – జర్నలిజం లేదా మాస్ కమ్యూనికేషన్ లేదా డిగ్రీ & అనుభవం.
- ప్రొఫెషనల్ పరీక్ష – AIBE తరహా పరీక్ష, మీడియా నైతికత, రిపోర్టింగ్, మీడియా చట్టాలు, ప్రజల బాధ్యతలను పరీక్షించేందుకు.
- అక్రెడిటేషన్ – ఈ పరీక్ష ఉత్తీర్ణత సాధించిన వారికే అధికారిక గుర్తింపు, ప్రెస్ సౌలభ్యాలు.
ఇలా చేస్తే, మేరిట్, బాధ్యత, నాణ్యత ఉన్న జర్నలిజం మాత్రమే రక్షించబడుతుంది. ప్రభుత్వ సౌకర్యానికి కాకుండా, ప్రజల మరియు వృత్తి ప్రామాణికత కోసం వ్యవస్థ ఏర్పడుతుంది
ఇలా చేస్తే ఎవరికి నష్టం లేదు — జర్నలిజానికి మేలు మాత్రమే. చదువు, నైపుణ్యం ఉన్నవారికి గుర్తింపు వస్తుంది. నకిలీ జర్నలిస్టులు సహజంగానే బయటపడతారు. అక్రెడిటేషన్ కార్డు విలువ పెరుగుతుంది. ముఖ్యంగా, ప్రభుత్వం ఇచ్చే మినహాయింపులు, సౌకర్యాలు చట్టపరంగా, నైతికంగా బలంగా నిలబడతాయి. టీచర్లకు పరీక్ష ఉంటే, డాక్టర్లకు లైసెన్స్ ఉంటే, డ్రైవింగ్కు టెస్ట్ ఉంటే — ప్రజాస్వామ్యాన్ని ప్రభావితం చేసే జర్నలిజానికి కూడా ఒక ప్రమాణం ఎందుకు ఉండకూడదు? ఇదే ప్రజలు అడుగుతున్న సూటి ప్రశ్న, దీనికి ప్రభుత్వం సమాధానం చెప్పాల్సిన సమయం వచ్చింది.
ప్రింట్ మీడియా కనుమరుగయ్యే రోజులు ఎంతో దూరంలో లేదు
రేడియో జర్నలిజం దాదాపు అంతరించిపోయినట్టు, ప్రింట్ మీడియా కూడా అదే మార్గంలో ఉంది. నేటి పత్రికలు ఎక్కువ మందికి చేరడం లేదు. నిజంగా ఫీల్డ్లో వెళ్లే రిపోర్టర్లు చాల రాయకుండా, వాట్సాప్, సోషల్ మీడియా పోస్టుల, వైరల్ కంటెంట్ మీద ఆధారపడుతున్నారు. ఈ మార్పు కేవలం సౌకర్యమే కాదు. ఇది ఆర్థిక ఒత్తిళ్లు, చదువుదారుల తగ్గుదల, వెంటనే డిజిటల్ వార్తలను వినియోగించే ప్రాధాన్యంని సూచిస్తోంది. పత్రిక ముద్రణ, పంపిణీ, నిర్వహణ ఖర్చులు పెరుగుతున్నాయి, సబ్స్క్రిప్షన్ మరియు ప్రకటనల ఆదాయం తగ్గుతోంది. త్వరలో, చాలా పత్రికలు ముద్రణ నిలిపేయవచ్చు.
రాజేశ్వర్ రావు MBA, BCJ, Dip Journalism
చీఫ్ ఎడిటర్
ప్రెస్ మీట్ న్యూస్
8886 03 8887
