ఇంటర్నెట్ యుగంలో వినోదానికి సరికొత్త వేదికగా మారిన ఓటీటీ (OTT – Over The Top) ప్లాట్ఫారమ్లపై కేంద్ర ప్రభుత్వం పట్టు బిగించేందుకు సిద్ధమవుతోంది. థియేటర్లలో విడుదలయ్యే సినిమాలకు ఉన్నట్లే, ఇకపై ఓటీటీలో వచ్చే కంటెంట్కు కూడా సెన్సార్ నిబంధనలను తీసుకురావాలనే దిశగా అడుగులు వేస్తోంది. ఇటీవల డిజిటల్ ప్లాట్ఫారమ్లలో వస్తున్న కొన్ని వివాదాస్పద చిత్రాలు, సిరీస్ల నేపథ్యంలో ఈ ప్రతిపాదన తెరపైకి వచ్చింది.
పెరుగుతున్న అభ్యంతరకర కంటెంట్
భారతదేశంలో డిజిటల్ విప్లవం తర్వాత ఓటీటీల వినియోగం విపరీతంగా పెరిగింది. అయితే, థియేటర్ల మాదిరిగా వీటికి ఎలాంటి సెన్సార్ బోర్డు నిఘా లేకపోవడంతో హింస, అసభ్యత, మతపరమైన సున్నితమైన అంశాలను యథేచ్ఛగా ప్రదర్శిస్తున్నారనే ఆరోపణలు వస్తున్నాయి. సమాజంపై, ముఖ్యంగా యువతపై దీని ప్రభావం తీవ్రంగా ఉంటోందని పలు స్వచ్ఛంద సంస్థలు, ప్రజా సంఘాలు ఆందోళన వ్యక్తం చేస్తున్నాయి.
థియేటర్లలో నో.. ఓటీటీలో ఎస్!
ప్రస్తుతం చలనచిత్ర పరిశ్రమలో ఒక కొత్త ట్రెండ్ నడుస్తోంది. సెన్సార్ బోర్డు (CBFC) నిబంధనల ప్రకారం థియేటర్లలో విడుదలకు నిరాకరించిన లేదా తీవ్ర కత్తెర్లు (Cuts) పడిన వివాదాస్పద చిత్రాలను కొందరు నిర్మాతలు నేరుగా ఓటీటీ ప్లాట్ఫారమ్లలో విడుదల చేస్తున్నారు. దీనివల్ల అసలు సెన్సార్ బోర్డు ఉనికికే అర్థం లేకుండా పోతోందని కేంద్ర సమాచార, ప్రసార మంత్రిత్వ శాఖ భావిస్తోంది.
కట్టడికి సరికొత్త గైడ్లైన్స్
ఇలాంటి లూప్హోల్స్ను అరికట్టేందుకే కేంద్ర ప్రభుత్వం కొత్త నిబంధనలను రూపొందిస్తోంది. సెన్సార్ నిరాకరించిన లేదా వివాదాల్లో చిక్కుకున్న చిత్రాలను ఎలాంటి మార్పులు లేకుండా నేరుగా ఓటీటీలలో స్ట్రీమింగ్ చేయకుండా గట్టిగా కట్టడి చేయడమే ఈ సరికొత్త చట్టం యొక్క ముఖ్య ఉద్దేశం. దీనికోసం ప్రత్యేక స్వతంత్ర కమిటీని ఏర్పాటు చేసే ఆలోచనలో ప్రభుత్వం ఉంది.
వెబ్ సిరీస్లపైనా నజర్
కేవలం ఓటీటీ సినిమాలను మాత్రమే కాకుండా, డిజిటల్ ప్లాట్ఫారమ్లలో అత్యంత ఆదరణ పొందుతున్న వెబ్ సిరీస్లను (Web Series) కూడా ఈ సెన్సార్ పరిధిలోకి తీసుకురావాలా? అనే అంశంపై కేంద్ర ప్రభుత్వం ఉన్నత స్థాయి చర్చలు జరుపుతోంది. వెబ్ సిరీస్లలో వాడే భాష, చూపించే హింసపై నిరంతరం ఫిర్యాదులు వస్తుండటమే దీనికి ప్రధాన కారణం.
స్వీయ నియంత్రణ విఫలం?
గతంలో కేంద్ర ప్రభుత్వం ఓటీటీ సంస్థలకు కొన్ని మార్గదర్శకాలను జారీ చేస్తూ, డిజిటల్ ప్లాట్ఫారమ్లు తమ కంటెంట్ను తామే స్వయంగా నియంత్రించుకోవాలని (Self-Regulation) సూచించింది. ఏజ్ రేటింగ్స్ (Age Ratings) మరియు కంటెంట్ వార్నింగ్స్ ఇవ్వాలని ఆదేశించింది. అయితే, ఈ స్వీయ నియంత్రణ పద్ధతి ఆశించిన స్థాయిలో ఫలితాలను ఇవ్వలేదని కేంద్రం నిర్ధారణకు వచ్చింది.
భావప్రకటన స్వేచ్ఛపై చర్చ
కేంద్రం తీసుకురాబోయే ఈ కొత్త సెన్సార్ నిబంధనలపై సినీ విమర్శకులు, డిజిటల్ క్రియేటర్ల నుండి భిన్నాభిప్రాయాలు వ్యక్తమవుతున్నాయి. ఓటీటీలకు కూడా సెన్సార్ విధిస్తే సృజనాత్మకత దెబ్బతింటుందని, కథలను స్వేచ్ఛగా చెప్పే అవకాశం కోల్పోతామని కొందరు వాదిస్తున్నారు. ఇది భావప్రకటన స్వేచ్ఛను హరించడమేనని మేధావుల వర్గం అంటోంది.
సామాజిక బాధ్యత ముఖ్యం
మరోవైపు, స్వేచ్ఛ పేరుతో సామాజిక విలువులను, దేశ సార్వభౌమత్వాన్ని దెబ్బతీసేలా కంటెంట్ ఉండకూడదని మెజారిటీ ప్రజలు అభిప్రాయపడుతున్నారు. కుటుంబ సమేతంగా కూర్చుని చూసే వాతావరణం ఓటీటీలలో కరువైందని, కాబట్టి ప్రభుత్వ నియంత్రణ ఖచ్చితంగా ఉండాలని వారు సమర్థిస్తున్నారు. చట్ట పరిధిలోనే వినోదం ఉండాలని వారు కోరుతున్నారు.
ఇతర దేశాల విధానాలపై అధ్యయనం
ఓటీటీ కంటెంట్ నియంత్రణకు సంబంధించి ప్రపంచవ్యాప్తంగా వివిధ దేశాల్లో ఎలాంటి చట్టాలు అమలులో ఉన్నాయనే అంశంపై కేంద్ర ఐటీ మరియు ప్రసార శాఖల అధికారులు అధ్యయనం చేస్తున్నారు. పశ్చిమ దేశాల్లోని కఠినమైన చట్టాలను, అక్కడి సెన్సార్ షిప్ పద్ధతులను పరిశీలించి, భారతీయ సంస్కృతికి అద్దం పట్టేలా నిబంధనలను రూపొందిస్తున్నారు.
పరిశ్రమ వర్గాలతో సంప్రదింపులు
కొత్త చట్టాన్ని తుది రూపానికి తీసుకువచ్చే ముందు నెట్ఫ్లిక్స్, అమెజాన్ ప్రైమ్, డిస్నీ ప్లస్ హాట్స్టార్, జీ5 వంటి ప్రముఖ ఓటీటీ సంస్థల ప్రతినిధులతో పాటు, చలనచిత్ర వాణిజ్య మండలి (Film Chamber) ప్రముఖులతో కేంద్ర ప్రభుత్వం చర్చలు జరపనుంది. పరిశ్రమకు నష్టం జరగకుండా, అదే సమయంలో సమాజానికి కీడు చేయకుండా ఒక మధ్యేమార్గాన్ని అన్వేషించనున్నారు.
త్వరలోనే ముసాయిదా చట్టం
రానున్న రోజుల్లో ఈ ఓటీటీ సెన్సార్షిప్ బిల్లుకు సంబంధించిన ప్రాథమిక ముసాయిదాను (Draft Bill) ప్రభుత్వం బహిరంగ పరిచే అవకాశం ఉంది. ప్రజల నుండి, పరిశ్రమ వర్గాల నుండి సూచనలు, సలహాలు స్వీకరించిన అనంతరం దీనిని చట్టసభల్లో ప్రవేశపెట్టి ఆమోదించనున్నారు. డిజిటల్ వినోద రంగంలో ఇదొక విప్లవాత్మక మార్పు కానుంది.
