సివిల్ కేసుల నత్తనడకపై సుప్రీంకోర్టు సంచలన వ్యాఖ్యలు: ‘ఆ వేగాన్ని చూసి నత్త కూడా ప్రశ్నిస్తుంది!’

భారతదేశంలో సివిల్ మరియు వాణిజ్య కేసుల విచారణలో జరుగుతున్న విపరీతమైన ఆలస్యంపై దేశ సర్వోన్నత న్యాయస్థానం (Supreme Court) గురువారం తీవ్ర అసహనం వ్యక్తం చేసింది. ఒక వాణిజ్య దావా విచారణ సాగుతున్న తీరును పరిశీలించిన ధర్మాసనం.. “ఈ కేసు నడుస్తున్న వేగాన్ని చూస్తే ఆఖరికి నత్త కూడా దీని వేగాన్ని ప్రశ్నిస్తుంది” అంటూ సంచలన వ్యాఖ్యలు చేసింది.

జస్టిస్ సంజయ్ కరోల్ మరియు జస్టిస్ ఎన్. కోటీశ్వర్ సింగ్‌లతో కూడిన సుప్రీంకోర్టు ధర్మాసనం ఈ తీర్పును వెలువరించింది. ఈ కేసు నేపథ్యం మరియు కోర్టు చేసిన కీలక వ్యాఖ్యల విశ్లేషణ ఇక్కడ ఉంది:

దశాబ్ద కాలంగా సాగుతున్న సాక్ష్యాల సేకరణ

ఈ వివాదానికి సంబంధించిన అసలు కేసు మే 2015లో ప్రారంభమైంది. ఆ తర్వాత జనవరి 2018లో దీనిని ‘కమర్షియల్ కోర్ట్స్ యాక్ట్-2015’ కింద కమర్షియల్ సూట్ (వాణిజ్య దావా)గా మార్చారు.

• ఆశ్చర్యం వ్యక్తం చేసిన కోర్టు: “ఈ కేసు 2015లో దాఖలైంది. ప్రస్తుత సంవత్సరమైన 2026 వస్తున్నా ఇంకా వాది (Plaintiff) తరఫు సాక్ష్యాల సేకరణ ప్రక్రియే సాగుతోంది. భారతదేశంలో వ్యాపార వివాదాలను వేగంగా పరిష్కరించడానికి, సివిల్ కేసుల జాప్యాన్ని నివారించడానికి తెచ్చిన ప్రత్యేక చట్టం యొక్క అసలు ఉద్దేశంతో ఈ వాస్తవాన్ని పోల్చి చూస్తే.. పరిస్థితి ఎంత దారుణంగా ఉందో స్పష్టమవుతోంది” అని ధర్మాసనం వ్యాఖ్యానించింది.

పిటిషన్ కొట్టివేత.. దిల్లీ హైకోర్టు తీర్పు సమర్థన

ఒక ప్రైవేట్ సంస్థ దిల్లీ హైకోర్టు ఇచ్చిన ఉత్తర్వులను సవాలు చేస్తూ సుప్రీంకోర్టును ఆశ్రయించింది. పెండింగ్‌లో ఉన్న సదరు వాణిజ్య దావాలో మరికొన్ని అదనపు పత్రాలను రికార్డుల్లోకి తీసుకోవాలని, అలాగే ఒక సాక్షిని తిరిగి విచారణకు (Recall) పిలవాలని ఆ సంస్థ కోరగా, దిల్లీ హైకోర్టు ఫిబ్రవరి 2025లోనే దానిని తిరస్కరించింది. ఈ నిర్ణయాన్ని సుప్రీంకోర్టు పూర్తిగా సమర్థించింది.

తాము సేకరించిన కొత్త పత్రాలు ఈ కేసుకు ఎంతో కీలకమైనవని సదరు ప్రైవేట్ సంస్థ వాదించగా, సుప్రీంకోర్టు ఆ వాదనను తోసిపుచ్చింది. ఆ పత్రాలన్నీ కేసు దాఖలు చేసిన సమయం నుంచే సదరు సంస్థ వద్దే ఉన్నాయని కోర్టు గుర్తించింది.

వ్యాపార సౌలభ్యానికి (Ease of Business) విఘాతం

“ఈ దశలో అదనపు పత్రాలకు అనుమతి ఇస్తే, అది వాణిజ్య దావా విచారణ నియమాలను పూర్తిగా ఉల్లంఘించడమే అవుతుంది. పెద్ద మొత్తాలతో కూడిన వ్యాపార వివాదాలను వేగంగా పరిష్కరించి, దేశంలో వ్యాపార సౌలభ్యాన్ని (Ease of Doing Business) పెంపొందించడం కోసమే కమర్షియల్ కోర్టుల చట్టాన్ని తెచ్చారు. ఇలాంటి పిటిషన్లను అనుమతిస్తే కేసులను ముక్కలు ముక్కలుగా విచారించే పద్ధతిని కోర్టు ప్రోత్సహించినట్లవుతుంది” అని ధర్మాసనం స్పష్టం చేసింది.

అప్పీలును పూర్తిగా కొట్టివేసిన సుప్రీంకోర్టు.. దశాబ్ద కాలంగా పెండింగ్‌లో ఉన్న ఆ వాణిజ్య దావాను వీలైనంత త్వరగా, అత్యంత వేగంగా ముగించాలని దిగువ కోర్టును ఆదేశించింది.