తెలంగాణ ఆర్థిక రథచక్రమైన సింగరేణి కాలరీస్ సంస్థలో ‘డిప్యుటేషన్ల’ (Deputations) పేరిట సాగుతున్న వ్యవహారాలు ఇప్పుడు తీవ్ర ఆందోళన కలిగిస్తున్నాయి. కొంతమంది అధికారులు, కార్మిక సంఘాల నాయకుల అండదండలతో లోపాయకారీగా నడుస్తున్న ఈ పైరవీల దందా వల్ల సంస్థ ఉత్పాదకత దెబ్బతినడమే కాకుండా, దశాబ్దాలుగా గనుల్లో కష్టపడుతున్న సీనియర్ కార్మికులకు తీవ్ర అన్యాయం జరుగుతోంది. ఈ దోపిడీ వైనంపై సీనియర్ కార్మిక లోకం నుండి వ్యక్తమవుతున్న నిరసన, ఆవేదన.
అర్హత లేనివారు / యువ కార్మికుల పైరవీలు – గనులకు దూరం
సింగరేణి సంస్థ భవిష్యత్తును భుజాన వేసుకుని, భూగర్భ గనుల్లో (Underground Mines) కష్టపడి బొగ్గు తీయాల్సిన యువ కార్మికులు (యువ రక్తం) నేడు సులభమైన మార్గాలను వెతుక్కుంటున్నారు. సంస్థ మనుగడ కోసం శ్రమించాల్సిన వయసులో, వారు గనుల లోపలికి వెళ్లేందుకు ఇష్టపడటం లేదు. రాజకీయ రికమండేషన్లు, యూనియన్ నాయకుల ఒత్తిళ్లు ఉపయోగించి తేలికపాటి పనుల కోసం పైరవీలు చేస్తున్నారు. ఫలితంగా, డిప్యుటేషన్ల పేరిట నెలల తరబడి, సంవత్సరాల తరబడి గనుల పైభాగంలోనే (Surface) కార్యాలయ పనులకు లేదా సుఖవంతమైన విభాగాలకు పరిమితమైపోతున్నారు.
సీనియర్ కార్మికుల గోడు – సర్ఫేస్కు రానివ్వని అడ్డంకులు
మరోవైపు, 20 సంవత్సరాలకు పైగా భూగర్భ గనుల్లో కఠినమైన పరిస్థితుల్లో పనిచేసి, బొగ్గు దుమ్మును పీల్చి అనారోగ్యాల పాలైన సీనియర్ కార్మికుల పరిస్థితి అత్యంత దయనీయంగా మారింది. వయసు పైబడటం, వివిధ శారీరక రుగ్మతలు, మరియు కుటుంబ బాధ్యతల రీత్యా తాము గనుల లోపల పని చేయలేమని, తమను సర్ఫేస్ (పైభాగం) పనులకు బదిలీ చేయాలని వారు యాజమాన్యాన్ని వేడుకుంటున్నారు. అయితే, ఎలాంటి పైరవీలు లేని కారణంగా, అధికారులు ఏదో ఒక సాంకేతిక కారణాన్ని లేదా నిబంధనలను సాకుగా చూపి సీనియర్లను సర్ఫేస్కు రానివ్వకుండా అడ్డుకుంటున్నారు.
అధికారులు – కార్మిక నాయకుల సిండికేట్ దందా
ఈ అక్రమ డిప్యుటేషన్ల వెనుక పెద్ద ఎత్తున ఆర్థిక లావాదేవీలు, స్వార్థ రాజకీయాలు నడుస్తున్నాయనే ఆరోపణలు వెల్లువెత్తుతున్నాయి. అర్హత, సీనియారిటీ లేకపోయినా.. కేవలం యూనియన్ల ఒత్తిడికి తలొగ్గి లేదా ప్రలోభాలకు గురై అధికారులు యువ కార్మికులకు సర్ఫేస్ పోస్టింగులు ఇస్తున్నారు. ఒకవైపు నిజమైన బాధితులు, సీనియర్లు గనుల్లో నరకం చూస్తుంటే, మరోవైపు రికమండేషన్లు ఉన్న యువకులు మాత్రం పైపైనే కాలం వెళ్లదీస్తున్నారు. ఈ వివక్ష సింగరేణి అంతటా కార్మికుల మధ్య తీవ్ర అసంతృప్తికి కారణమవుతోంది.
విజిలెన్స్ విచారణకు సీనియర్ల డిమాండ్
ఈ అక్రమ డిప్యుటేషన్ల దందాపై సింగరేణి సంస్థ ఉన్నతాధికారులు మరియు ప్రభుత్వ విజిలెన్స్ విభాగాలు తక్షణమే దృష్టి పెట్టాలని సీనియర్ కార్మికులు గట్టిగా డిమాండ్ చేస్తున్నారు.
- క్షేత్రస్థాయి తనిఖీలు: సింగరేణి వ్యాప్తంగా ఏయే డివిజన్లలో, ఏయే విభాగాల్లో ఎంతమంది యువ కార్మికులు నిబంధనలకు విరుద్ధంగా దీర్ఘకాలికంగా డిప్యుటేషన్పై సర్ఫేస్లో కొనసాగుతున్నారో లెక్క తేల్చాలి.
- పారదర్శక విధానం: ఈ పైరవీల వెనుక ఉన్న అధికారులు, నాయకుల పాత్రపై సమగ్ర విచారణ జరిపించి, అర్హులైన సీనియర్లకు, అనారోగ్యంతో ఉన్న వారికే సర్ఫేస్ పోస్టింగులు దక్కేలా కొత్త మార్గదర్శకాలను తీసుకురావాలని బాధితులు కోరుతున్నారు.
సింగరేణి సంస్థలో జరుగుతున్న డిప్యుటేషన్ల దందాకు సంబంధించి ఏరియాల వారీగా ఉన్న పరిస్థితి, బ్లాక్ అవుతున్న ఖాళీలు, మరియు గనుల్లో పనిచేస్తున్న సీనియర్ కార్మికుల దుర్భర పరిస్థితులను కలుపుకుని మరింత సమగ్రమైన విశ్లేషణ ఇక్కడ ఉంది:
ఏరియాల వారీగా విజృంభిస్తున్న డిప్యుటేషన్ల దందా
సింగరేణి వ్యాప్తంగా ఉన్న ప్రధాన ప్రాంతాలైన కొత్తగూడెం, రామగుండం, శ్రీరాంపూర్, మందమర్రి, భూపాలపల్లి, మణుగూరు, ఇల్లందు తదితర అన్ని ఏరియాల్లో ఈ అక్రమ డిప్యుటేషన్ల దందా జోరుగా సాగుతోంది. ప్రతి ఏరియా జనరల్ మేనేజర్ (GM) ఆఫీసులు, ఏరియా వర్క్ షాపులు, స్టోర్స్, సివిల్, మరియు ఇతర సర్ఫేస్ విభాగాల్లో పైరవీలు ఉన్న యువ కార్మికులే తిష్టవేశారు. స్థానిక అధికారులతో కుమ్మక్కై, ఏళ్ల తరబడి ఒకే చోట ‘తాత్కాలిక’ పేరిట తిష్టవేసి సంస్థను శాసిస్తున్నారు. కొన్ని ఏరియాల్లో అయితే ఏకంగా వందలాది మంది అండర్గ్రౌండ్ (UG) కార్మికులు సర్ఫేస్పైనే దర్జాగా కాలం వెళ్లదీస్తున్నట్లు బహిరంగ విమర్శలు ఉన్నాయి.
కనుమరుగవుతున్న ‘ఖాళీలు’.. బ్లాక్ అవుతున్న పోస్టులు
సర్ఫేస్ విభాగాల్లో ఏవైనా అధికారిక ఖాళీలు (Vacancies) ఏర్పడితే, నిబంధనల ప్రకారం వాటిని సీనియారిటీ, వయస్సు లేదా అనారోగ్య కారణాల (Medical unfit/light duty) ఆధారంగా సీనియర్లతో భర్తీ చేయాలి. కానీ వాస్తవానికి జరుగుతున్నది వేరు.
- అధికారులు ఈ ఖాళీలను ముందుగానే పైరవీకారులైన యువ కార్మికులతో ‘డిప్యుటేషన్’ పేరిట అనధికారికంగా భర్తీ చేసేస్తున్నారు.
- ఎవరైనా సీనియర్ కార్మికుడు అనారోగ్యం రీత్యా సర్ఫేస్ పోస్టింగ్ అడిగితే, “ఇక్కడ ఎటువంటి ఖాళీలు లేవు (No Vacancies)” అని రికార్డులు చూపి వెనక్కి పంపేస్తున్నారు. యువకుల పైరవీల వల్ల నిజమైన అర్హులకు దక్కాల్సిన పోస్టులన్నీ బ్లాక్ అయిపోతున్నాయి.
గనుల్లో సీనియర్ కార్మికుల దుర్భర పరిస్థితులు (Working Conditions)
యువకులు గనుల్లోకి వెళ్లకుండా సర్ఫేస్కే పరిమితం కావడంతో, అండర్గ్రౌండ్ గనుల్లో పని భారం (Workload) అంతా వయసు పైబడిన సీనియర్లపై పడుతోంది. వారి పరిస్థితులు నేడు అత్యంత దయనీయంగా మారాయి:
- శారీరక, మానసిక ఒత్తిడి: గనుల్లో సరైన గాలి ఆడక, విపరీతమైన బొగ్గు దుమ్ము, అధిక ఉష్ణోగ్రతల మధ్య 20 ఏళ్లుగా పనిచేస్తున్న కార్మికులు ఇప్పటికే శ్వాసకోశ వ్యాధులు (Pneumoconiosis), కీళ్ల నొప్పులు, బీపీ, షుగర్ వంటి దీర్ఘకాలిక రోగాలతో నరకం అనుభవిస్తున్నారు.
- పెరుగుతున్న పని భారం: యువకులు చేయాల్సిన కఠినమైన పనులను (బొగ్గు తీయడం, బరువైన యంత్రాలు మోయడం) సైతం 50 ఏళ్లు పైబడిన సీనియర్లు చేయాల్సి రావడంతో వారు శారీరకంగా పూర్తిగా కుంగిపోతున్నారు. అలసట వల్ల పని ప్రదేశాల్లో ప్రమాదాల ముప్పు కూడా తీవ్రంగా పెరుగుతోంది.
పారదర్శకత కోసం సీనియర్ల డిమాండ్లు
ఈ దందాను అరికట్టి, సంస్థ మనుగడను కాపాడటానికి సీనియర్ కార్మికులు కొన్ని స్పష్టమైన డిమాండ్లను ఉన్నతాధికారుల ముందు ఉంచుతున్నారు:
- శ్వేతపత్రం విడుదల: ఏరియాల వారీగా సర్ఫేస్లో ఎన్ని ఖాళీలు ఉన్నాయి? ప్రస్తుతం ఎంతమంది యువకులు /అర్హత లేనివారు డిప్యుటేషన్పై పనిచేస్తున్నారు? అనే వివరాలతో వెంటనే శ్వేతపత్రం విడుదల చేయాలి.
- యువకుల వాపస్: ఎలాంటి అనారోగ్య సమస్యలు లేని అర్హత లేనివారు / యువ కార్మికుల డిప్యుటేషన్లను తక్షణమే రద్దు చేసి, వారిని తిరిగి భూగర్భ గనులకు పంపించాలి (Repatriation).
- సీనియర్లకు ప్రాధాన్యం: 20 ఏళ్ల సర్వీస్ దాటిన వారు, అనారోగ్యంతో బాధపడుతున్న సీనియర్లకు మాత్రమే సర్ఫేస్ ఖాళీలను కేటాయిస్తూ స్పష్టమైన రోస్టర్ విధానాన్ని (Roster System) అమలు చేయాలి.
- విజిలెన్స్ దర్యాప్తు: ఈ పైరవీల వెనుక డబ్బులు దండుకుంటున్న అధికారులు, దళారుల పాత్రపై ఉన్నతస్థాయి విజిలెన్స్ విచారణ జరిపించాలి.
ముగింపు: యాజమాన్యం స్పందించకపోతే సింగరేణి మనుగడకే ప్రమాదం!
సింగరేణి సంస్థలో సాగుతున్న ఈ అక్రమ డిప్యుటేషన్ల దందాను యాజమాన్యం ఇప్పటికైనా ఒక తీవ్రమైన సమస్యగా పరిగణించకపోతే, అది సంస్థ ఉనికికే కోలుకోలేని దెబ్బ కానుంది. ఒకవైపు యువ రక్తం గనుల్లో కష్టపడకుండా సర్ఫేస్కే పరిమితమవడం, మరోవైపు సీనియర్ కార్మికులు అనారోగ్యంతో కుంగిపోవడం వల్ల భవిష్యత్తులో సింగరేణి తీవ్రమైన ఉత్పాదకత సంక్షోభాన్ని (Production Crisis) ఎదుర్కోవాల్సి వస్తుంది. భూగర్భ గనుల నుండి బొగ్గు ఉత్పత్తి పడిపోతే, సంస్థను నష్టాల ఊబిలోకి నెట్టే ప్రమాదం ఉంది.
కేవలం కొందరు అధికారులు, కార్మిక నాయకుల స్వార్థ ప్రయోజనాల కోసం క్షేత్రస్థాయి వాస్తవాలను నిర్లక్ష్యం చేస్తే, అది లాభాల్లో ఉన్న ఒక ప్రభుత్వ రంగ సంస్థను పతనం వైపు నడిపించినట్లవుతుంది. “తెలంగాణకు తలమానికమైన సింగరేణి కాలరీస్ సంస్థ మనుగడ సాగించాలన్నా, వందలాది కార్మిక కుటుంబాల నమ్మకం నిలబడాలన్నా.. యాజమాన్యం తక్షణమే మొద్దునిద్ర వీడి, ఈ అక్రమ పైరవీల దందాను అణచివేయాలి; లేదంటే సంస్థ తీవ్రమైన పతనానికి దారితీయడం ఖాయం” అని సీనియర్ కార్మిక లోకం హెచ్చరిస్తోంది.
