2025 సంవత్సరం భారతదేశ చరిత్రలో ఒక కీలక మైలురాయిగా నిలిచింది. ఆర్థికంగా ప్రపంచంలో 4వ అతిపెద్ద వ్యవస్థగా ఎదగడం నుండి, అంతరిక్షంలో ‘స్పాడెక్స్’ వంటి అద్భుత ప్రయోగాల వరకు భారత్ ఎన్నో విజయాలను అందుకుంది. అదే సమయంలో కొన్ని ప్రకృతి వైపరీత్యాలు, విషాదకర సంఘటనలు కూడా చోటుచేసుకున్నాయి.
దక్షిణ భారతదేశం (South India)
ఆంధ్రప్రదేశ్ (Andhra Pradesh)
ఆంధ్రప్రదేశ్లో 2025 వ సంవత్సరం రాజధాని అమరావతి నిర్మాణ పనుల వేగంతో ప్రారంభమైంది. అమరావతిలో మాజీ ప్రధాని వాజ్పేయీ విగ్రహావిష్కరణ మరియు జరీబు భూముల సమస్యల పరిష్కారానికి కమిటీల ఏర్పాటు వంటి కీలక అడుగులు పడ్డాయి. విశాఖపట్నం రైల్వే స్టేషన్ను ₹500 కోట్లతో విమానాశ్రయ స్థాయి సౌకర్యాలతో ఆధునీకరించే పనులు ప్రారంభమయ్యాయి. తిరుమలలో వైకుంఠ ఏకాదశి వేడుకలు అత్యంత వైభవంగా జరిగాయి. అయితే, రాష్ట్రంలో అక్కడక్కడా రోడ్డు ప్రమాదాలు మరియు ఇటీవల అయ్యప్ప భక్తుల మృతి వంటి విషాదాలు చోటుచేసుకున్నాయి.
తెలంగాణ (Telangana)
తెలంగాణలో ‘ఇందిరమ్మ ఇళ్లు’ పథకం లబ్ధిదారుల గుర్తింపు ప్రక్రియ ముమ్మరంగా సాగింది. హైదరాబాద్లో మే నెలలో జరిగిన ‘మిస్ వరల్డ్ 2025’ పోటీలు అంతర్జాతీయ దృష్టిని ఆకర్షించాయి. రవాణా రంగంలో విప్లవాత్మక మార్పుల కోసం హైదరాబాద్ మెట్రో విస్తరణ పనులు వేగవంతమయ్యాయి. మే నెలలో గుల్జార్ హౌజ్ వద్ద జరిగిన భారీ అగ్నిప్రమాదం 17 మంది ప్రాణాలను బలితీసుకోవడం అత్యంత విషాదకర సంఘటన. నిమ్స్ ఆసుపత్రిని ఎయిమ్స్ స్థాయికి పెంచే పనులు మరియు మూసీ పునరుజ్జీవన ప్రాజెక్టుపై చర్చలు ఈ ఏడాది వార్తల్లో నిలిచాయి.
కర్ణాటక (Karnataka)
కర్ణాటకకు చెందిన రచయిత్రి భాను ముస్తాక్ తన ‘హార్ట్ ల్యాంప్’ కథా సంపుటికి గానూ 2025 అంతర్జాతీయ బుకర్ ప్రైజ్ గెలుచుకుని చరిత్ర సృష్టించారు. బెంగళూరులో భారీ వర్షాల కారణంగా జనజీవనం స్తంభించడం, వరదల వల్ల ఐదుగురు మరణించడం వంటి ప్రకృతి సవాళ్లు ఎదురయ్యాయి. మే నెలలో ఒక వ్యక్తిపై జరిగిన మూకదాడి (మాబ్ లించింగ్) కలకలం రేపింది. ఎలక్ట్రానిక్స్ తయారీ రంగంలో రాష్ట్రం భారీ పెట్టుబడులను ఆకర్షించింది.
తమిళనాడు (Tamil Nadu)
తమిళనాడు రక్షణ పారిశ్రామిక కారిడార్ (TNDIC) ద్వారా వేల కోట్ల పెట్టుబడులను సాధించి పారిశ్రామికంగా ముందంజలో ఉంది. వారణాసిలో జరిగిన ‘కాశీ-తమిళ సంగమం 3.0’ సాంస్కృతిక సంబంధాలను మరింత బలోపేతం చేసింది. మామల్లాపురంలో జరిగిన ఇండియన్ డాన్స్ ఫెస్టివల్ పర్యాటకులను విశేషంగా ఆకట్టుకుంది.
కేరళ (Kerala)
కేరళ తీరంలో మే నెలలో ‘MSC ELSA 3’ అనే కార్గో నౌక మునిగిపోయింది, అయితే అందరినీ సురక్షితంగా రక్షించగలిగారు. పర్యాటక రంగంలో కేరళ తన ఆధిపత్యాన్ని కొనసాగిస్తూ, ఆయుర్వేద పర్యాటకంపై ప్రత్యేక దృష్టి సారించింది.
ఉత్తర భారతదేశం (North India)
ఉత్తర ప్రదేశ్ (Uttar Pradesh)
2025లో ఉత్తర ప్రదేశ్ ప్రధానంగా ‘ప్రయాగ మహా కుంభమేళా’ తో వార్తల్లో నిలిచింది. దాదాపు 66 కోట్ల మంది భక్తులు పుణ్యస్నానాలు ఆచరించారు. అయితే, ప్రయాగరాజ్ తొక్కిసలాటలో 30 మంది మరణించడం తీరని లోటు. అమేథీలో తయారైన AK-203 అసాల్ట్ రైఫిళ్లను డిసెంబర్లో సైన్యానికి అప్పగించారు. రాష్ట్రంలో రక్షణ కారిడార్ పనులు వేగవంతంగా సాగుతున్నాయి.
పంజాబ్ & హర్యానా (Punjab & Haryana)
డిసెంబర్ మాసంలో ఈ రెండు రాష్ట్రాలు తీవ్రమైన పొగమంచు మరియు శీతల గాలుల (Cold Wave) బారిన పడ్డాయి. అమృత్సర్లో కల్తీ మద్యం తాగి 14 మంది మరణించడం సంచలనం సృష్టించింది. వ్యవసాయ రంగంలో కొత్త విత్తన రకాల వినియోగంపై రైతులు ఆసక్తి చూపారు.
హిమాచల్ ప్రదేశ్ & ఉత్తరాఖండ్ (Himachal & Uttarakhand)
హిమాలయ రాష్ట్రాల్లో భారీ మంచు తుఫానులు మరియు శీతల గాలుల హెచ్చరికలతో ఏడాది ముగిసింది. పర్యాటక రంగం ద్వారా ఆదాయం పెరిగినప్పటికీ, పర్యావరణ సమతుల్యతపై ఆందోళనలు వ్యక్తమయ్యాయి.
తూర్పు & ఈశాన్య భారతదేశం (East & Northeast)
బీహార్ (Bihar)
బీహార్లో మఖానా బోర్డు ఏర్పాటు మరియు వ్యవసాయ ఉత్పత్తుల ఎగుమతులపై ప్రభుత్వం దృష్టి సారించింది. శీతాకాలంలో తీవ్రమైన చలి కారణంగా పాఠశాలలకు సెలవులు ప్రకటించాల్సి వచ్చింది.
పశ్చిమ బెంగాల్ (West Bengal)
కోల్కతాలో దుర్గా పూజ వేడుకలు ప్రపంచ వారసత్వ హోదాలో భాగంగా ఘనంగా జరిగాయి. పారిశ్రామికాభివృద్ధికి సంబంధించి కొన్ని కొత్త ఒప్పందాలు కుదిరాయి.
అస్సాం (Assam)
అస్సాంలోని ‘మొయిడామ్స్’ (అహోం రాజవంశ సమాధులు) యునెస్కో ప్రపంచ వారసత్వ జాబితాలో చేరడం రాష్ట్రానికి గొప్ప గౌరవం. అయితే, మే నెలలో దిమా హసావోలో బొగ్గు గనిలోకి నీరు చేరి 9 మంది కార్మికులు మరణించడం, భారీ వర్షాల వల్ల కలిగిన వరదలు రాష్ట్రాన్ని కుదిపేశాయి.
మణిపూర్ (Manipur)
మణిపూర్లో మిలిటెంట్ల ఏరివేత చర్యలు కొనసాగాయి. మే నెలలో జరిగిన ఎదురుకాల్పుల్లో 10 మంది మిలిటెంట్లు మరణించారు. శాంతి స్థాపన కోసం ప్రభుత్వం చేస్తున్న ప్రయత్నాలు సత్ఫలితాలనిస్తున్నాయి.
పశ్చిమ & మధ్య భారతదేశం (West & Central)
మహారాష్ట్ర (Maharashtra)
ముంబైలో జరిగిన ‘వేవ్స్ 2025’ మీడియా సదస్సులో మహారాష్ట్ర ప్రభుత్వం ₹28,000 కోట్ల విలువైన అవగాహన ఒప్పందాలను కుదుర్చుకుంది. భండారా ఆర్డినెన్స్ ఫ్యాక్టరీలో జరిగిన పేలుడులో తొమ్మిది మంది మరణించారు.
గుజరాత్ (Gujarat)
గుజరాత్లో ‘రన్ ఉత్సవ్’ మరియు అహ్మదాబాద్ షాపింగ్ ఫెస్టివల్ పర్యాటకులతో కిక్కిరిసిపోయాయి. సెమీకండక్టర్ తయారీ ప్లాంట్లు ఉత్పత్తిని ప్రారంభించి రాష్ట్రాన్ని టెక్ హబ్గా మార్చాయి.
ఛత్తీస్గఢ్ (Chhattisgarh)
నక్సల్స్ ఏరివేతలో భాగంగా అబుజ్మాఢ్లో జరిగిన ఎన్కౌంటర్లో 27 మంది నక్సలైట్లు హతమయ్యారు. అయితే, బీజాపూర్ జిల్లాలో జరిగిన ల్యాండ్మైన్ పేలుడులో ఎనిమిది మంది పోలీసులు మరణించడం విషాదం.
ముఖ్యమైన జాతీయ అంశాలు (Category-wise Highlights)
- ఆర్థికం (Economy): జపాన్ను అధిగమించి భారత్ 4వ అతిపెద్ద ఆర్థిక వ్యవస్థగా అవతరించింది. 6.5% వృద్ధి రేటు నమోదైంది.
- అంతరిక్షం (Space): ఇస్రో SPADEX (స్పేస్ డాకింగ్) ప్రయోగాన్ని విజయవంతం చేసింది. గగనయాత్రి శుభాన్షు శుక్లా అంతర్జాతీయ అంతరిక్ష కేంద్రానికి (ISS) వెళ్లి విజయవంతంగా తిరిగి వచ్చారు.
- రక్షణ (Defence): ఫ్రాన్స్తో 26 రాఫెల్-ఎం ఫైటర్ జెట్ల ఒప్పందం (₹63,000 కోట్లు) కుదిరింది.
- క్రీడలు (Sports): క్రికెట్ దిగ్గజం విరాట్ కోహ్లీ మే నెలలో టెస్ట్ క్రికెట్కు రిటైర్మెంట్ ప్రకటించారు.
