ఇంటర్నెట్‌ను ఉపయోగించుకునే ప్రాథమిక హక్కు పెద్దలతో సమానంగా పిల్లలకూ ఉందని భారత అత్యున్నత న్యాయస్థానం స్పష్టం చేసింది. వయసును కారణంగా చూపి చిన్నారులపై సంపూర్ణ ఆంక్షలు విధించలేమని, అలాంటి పరిమితులు వారిని మరింత ప్రమాదకర మార్గాల వైపు నెట్టే అవకాశం ఉందని హెచ్చరించింది. జస్టిస్ జె.బి. పర్దివాలా, జస్టిస్ కె. వినోద్ చంద్రన్‌లతో కూడిన సుప్రీంకోర్టు ధర్మాసనం ఈ మేరకు సంచలన తీర్పు వెలువరించింది.
ఆంక్షలు విధిస్తే చట్టవిరుద్ధ మార్గాల వైపు మొగ్గు
ఇంటర్నెట్‌ను బలవంతంగా నిరాకరించడం వల్ల తీవ్రమైన ప్రతికూల పరిణామాలు ఎదురవుతాయని కోర్టు ఆందోళన వ్యక్తం చేసింది.
- గుట్టుచప్పుడు కాకుండా వినియోగం: చట్టపరమైన ఆంక్షలు లేదా సంపూర్ణ నిషేధం విధిస్తే పిల్లలు రహస్యంగా, చట్టవిరుద్ధమైన మార్గాల ద్వారా ఇంటర్నెట్‌ను యాక్సెస్ చేసే ప్రమాదం పెరుగుతుంది.
- బెదిరింపులను దాచే ప్రమాదం: నిషేధిత మార్గాల్లో ఇంటర్నెట్ వాడుతున్నప్పుడు ఆన్‌లైన్ వేధింపులు, మోసాలు, బ్లాక్‌మెయిలింగ్‌లు ఎదురైనా.. భయంతో ఆ విషయాలను తల్లిదండ్రుల వద్దకు తీసుకెళ్లడానికి సంకోచిస్తారని, ఇది మరింత పెద్ద ప్రమాదాలకు దారితీస్తుందని ధర్మాసనం పేర్కొంది.
- సృజనాత్మకతకు వేదిక: ఇంటర్నెట్ అనేది కేవలం వినోదం మాత్రమే కాదని, అది విజ్ఞానం, ఆలోచనలు, సృజనాత్మక వ్యక్తీకరణకు ప్రధాన వేదిక అని న్యాయస్థానం అభివర్ణించింది.
భద్రత – స్వేచ్ఛ విరుద్ధం కావు: విద్యకు డిజిటల్ దన్ను
పిల్లల భద్రత మరియు వారి డిజిటల్ స్వేచ్ఛ రెండూ వేర్వేరు కావని, ఈ రెండింటినీ పొందే హక్కు పిల్లలకు ఉంటుందని స్పష్టం చేసింది.
- సమాచార వనరు: మారుమూల గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో నివసించే పిల్లలకు, పాఠశాల విద్యకు తోడుగా అనేక అంశాలను నేర్చుకోవడానికి ఇంటర్నెట్ అత్యంత కీలకమైన సమాచార వనరుగా ఉపయోగపడుతోంది.
- ప్రత్యేక అవసరాలున్న పిల్లలకు ఆసరా: దివ్యాంగులు, ప్రత్యేక అవసరాలు ఉన్న చిన్నారులు సమాజంతో అనుసంధానమవడానికి, ఇంటి నుంచే సులభంగా నైపుణ్యాలు పెంపొందించుకోవడానికి ఆన్‌లైన్ మాధ్యమాలు ఎంతగానో తోడ్పడుతున్నాయి.
‘చైల్డ్ మోడ్’ అమలు – లైంగిక కంటెంట్‌పై కేంద్రానికి ఆదేశాలు
సోషల్ మీడియాలో ఉండే హానికరమైన కంటెంట్‌ను తొలగించాల్సిన బాధ్యత సంస్థలపైనే ఉందని సుప్రీంకోర్టు స్పష్టం చేసింది.
- చైల్డ్ మోడ్ ప్రవేశపెట్టాలి: పిల్లల ఖాతాలు సురక్షితంగా ఉండేలా అన్ని ప్రముఖ సోషల్ మీడియా వేదికలు, మొబైల్ యాప్‌లలో ప్రత్యేకంగా ‘చైల్డ్ మోడ్’ (Child Mode) ఫీచర్‌ను తప్పనిసరి చేయాలని సూచించింది.
- లైంగిక వేధింపుల కంటెంట్‌పై ఉక్కుపాదం: చిన్నారులకు సంబంధించిన లైంగిక వేధింపుల కంటెంట్ (CSAM) డిజిటల్ ప్లాట్‌ఫారమ్‌లలో కనిపించకుండా తక్షణమే తొలగించేలా కఠినమైన మార్గదర్శకాలు అమలు చేయాలని కేంద్ర ప్రభుత్వానికి ఆదేశాలు జారీ చేసింది.
(వయసు ఆధారంగా యాక్సెస్ ఆపలేం.. ఆంక్షలు పెడితే తప్పుడు మార్గాల వైపు వెళ్లే ప్రమాదం.. అశ్లీల కంటెంట్ తొలగింపుపై కేంద్రానికి మార్గదర్శకాలు)
Save as PDF
