నేపథ్యం: సెక్షన్ 497 రద్దు మరియు మారుతున్న సామాజిక పోకడలు
భారతీయ సమాజంలో వివాహ వ్యవస్థను అత్యంత పవిత్రమైనదిగా, నమ్మకానికి (Loyalty) ప్రతిరూపంగా భావిస్తారు. అయితే, మారుతున్న కాలంతో పాటు చట్టాలలో వచ్చిన మార్పులు, ముఖ్యంగా సెక్షన్ 497 (Adultery Law) రద్దు మరియు పెరుగుతున్న సామాజిక పోకడలు కుటుంబ నిర్మాణాన్ని తీవ్రంగా ప్రభావితం చేస్తున్నాయి. 2018లో సుప్రీంకోర్టు సెక్షన్ 497 (Adultery Law)ను రద్దు చేస్తూ చారిత్రాత్మక తీర్పు ఇచ్చింది. దీని ప్రకారం వివాహేతర సంబంధం అనేది ఇకపై ‘నేరం’ కాదు, అది కేవలం ‘సివిల్ తప్పు’ (విడాకులకు ఒక కారణం) మాత్రమే. “భార్య భర్తకు ఆస్తి కాదు” అనే ఉద్దేశంతో ఈ తీర్పు వచ్చినప్పటికీ, దీనివల్ల సమాజంలో నైతిక విలువల పతనం వేగవంతమైందనే వాదన బలంగా వినిపిస్తోంది.
1. భర్త నిస్సహాయత – చట్టపరమైన చిక్కులు
సెక్షన్ 497 రద్దు తర్వాత, ఒక భార్య వివాహేతర సంబంధం పెట్టుకుంటే భర్త ఆమెను లేదా ఆమె ప్రియుడిని చట్టపరంగా శిక్షించే అవకాశం కోల్పోయాడు. ఇది పురుషుడిని మానసిక వేదనకు గురిచేస్తోంది. ఒకవేళ భర్త దీనిని ప్రశ్నిస్తే, వెంటనే అతనిపై ఈ క్రింది సెక్షన్లు దుర్వినియోగం అయ్యే అవకాశం ఉంది:
- 498A (గృహ హింస): భార్య తన తప్పును కప్పిపుచ్చుకోవడానికి భర్త మరియు అతని కుటుంబంపై వేధింపుల కేసు పెట్టడం.
- తప్పుడు అత్యాచార కేసులు (Section 376): వివాహేతర సంబంధం బయటపడకుండా ఉండేందుకు లేదా బ్లాక్ మెయిల్ చేయడానికి ఈ చట్టాలను ఆయుధంగా వాడుకోవడం.
2. నేరాల పెరుగుదల – సాక్ష్యాలు మరియు విశ్లేషణ
నేషనల్ క్రైమ్ రికార్డ్స్ బ్యూరో (NCRB) గణాంకాల ప్రకారం, ఇటీవల కాలంలో జరుగుతున్న హత్యలలో ‘వివాహేతర సంబంధాలు‘ (Illicit relationships) ఒక ప్రధాన కారణం.
- హింసకు దారి: చట్టం ద్వారా శిక్ష పడదనే ధీమాతో వివాహేతర సంబంధాలు బహిరంగమవుతున్నాయి. భర్త అడ్డు వస్తున్నాడని ప్రియుడితో కలిసి భర్తను చంపడం లేదా అవమానం భరించలేక భర్త ఆత్మహత్య చేసుకోవడం వంటి ఘటనలు ప్రతిరోజూ వార్తల్లో చూస్తున్నాం.
- ఆధారం: తెలంగాణ, ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రాల్లో గత రెండేళ్లలో జరిగిన ‘సుపారీ’ హత్యల్లో 30% పైగా వివాహేతర సంబంధాల నేపథ్యం ఉన్నవేనని పోలీస్ రికార్డులు చెబుతున్నాయి.
3. చట్టం పక్షపాతంగా ఉందా? (Gender Bias in Law)
“చట్టం ముందు అందరూ సమానమే” అని రాజ్యాంగం చెబుతున్నా, వివాహ సంబంధిత చట్టాలు పురుషులకు వ్యతిరేకంగా ఉన్నాయని చెప్పడానికి కొన్ని కారణాలు ఉన్నాయి:
- ఏకపక్ష రక్షణ: మహిళలకు అనుకూలంగా ఉన్న చట్టాలు (Gender-neutral లేకపోవడం) పురుషులను బాధితులుగా మారుస్తున్నాయి.
- మెయింటెనెన్స్: వివాహేతర సంబంధం కలిగి ఉన్నప్పటికీ, విడాకుల సమయంలో భర్తే భార్యకు భరణం చెల్లించాల్సి రావడం పురుషుడికి ఆర్థిక మరియు మానసిక శిక్షగా మారుతోంది.
1. సెక్షన్ 497 రద్దు: నేపథ్యం మరియు మార్పులు
బ్రిటిష్ కాలం నాటి ఐపీసీ సెక్షన్ 497 ప్రకారం, ఒక పురుషుడు మరొకరి భార్యతో (ఆమె భర్త అనుమతి లేకుండా) సంబంధం పెట్టుకోవడం నేరం. ఇందులో పురుషుడికి మాత్రమే శిక్ష ఉండేది, మహిళను బాధితురాలిగా పరిగణించేవారు. 2018లో సుప్రీంకోర్టు ఈ చట్టాన్ని రద్దు చేస్తూ, “భార్య భర్తకు ఆస్తి కాదు” అని పేర్కొంది.
ప్రస్తుత స్థితి:
- వివాహేతర సంబంధం (Adultery) ఇప్పుడు నేరం కాదు, కేవలం సివిల్ తప్పు మాత్రమే.
- దీనిని కేవలం విడాకులు తీసుకోవడానికి ఒక కారణంగా మాత్రమే చట్టం గుర్తిస్తోంది.
- ఈ మార్పు వల్ల వ్యక్తుల స్వేచ్ఛ పెరిగినప్పటికీ, నైతిక విలువల పరంగా కుటుంబ వ్యవస్థ బలహీనపడుతోందనే ఆందోళన వ్యక్తమవుతోంది.
2. మారుతున్న సామాజిక పోకడలు: భార్యలు భర్తలను చంపే ఉదంతాలు
గతంలో గృహహింసకు మహిళలే ఎక్కువగా బలయ్యేవారు. కానీ, ఇటీవల కాలంలో వివాహేతర సంబంధాల కారణంగా భార్యలు తమ ప్రియులతో కలిసి భర్తలను అత్యంత కిరాతకంగా చంపే సంఘటనలు పెరుగుతున్నాయి.
కొన్ని నిజజీవిత ఉదాహరణలు (2024-25):
- తెలంగాణ (మేడిపల్లి ఘటన): హైదరాబాద్లోని మేడిపల్లిలో ఒక మహిళ తన ప్రియుడితో కలిసి భర్తను చంపి, అతనికి గుండెపోటు వచ్చిందని కుటుంబ సభ్యులను నమ్మించింది. పోలీసుల విచారణలో అసలు నిజం బయటపడింది.
- నాగర్కర్నూల్ ఘటన: ఇటీవల ఒక ప్రభుత్వ ఉపాధ్యాయురాలు తన వివాహేతర సంబంధానికి అడ్డుగా ఉన్నాడని భర్తను తన ప్రియుడితో కలిసి హత్య చేయడం సంచలనం సృష్టించింది.
- ముక్కల చేసి చంపిన ఘటనలు: కొన్ని చోట్ల భర్తను చంపి బాడీని ముక్కలు చేసి పారేయడం వంటి సీరియల్ తరహా నేరాలు కూడా చోటుచేసుకుంటున్నాయి. దీనికి ప్రధాన కారణం సామాజిక మాధ్యమాలు, క్రైమ్ వెబ్ సిరీస్ల ప్రభావం అని విశ్లేషకులు భావిస్తున్నారు.
3. పురుషుల కమిషన్ (Men’s Commission) ఆవశ్యకత ఉందా?
ప్రస్తుతం మహిళల రక్షణ కోసం ‘జాతీయ మహిళా కమిషన్’ ఉన్నట్లుగానే, పురుషుల సమస్యలను వినడానికి ఒక ప్రత్యేక వ్యవస్థ ఉండాలనే డిమాండ్ 2025లో బలంగా వినిపిస్తోంది.
ఎందుకు అవసరం?
- తప్పుడు కేసులు: సెక్షన్ 498A (వరకట్న వేధింపులు) వంటి చట్టాలను కొందరు మహిళలు ఆయుధంగా వాడుకుంటూ పురుషులను, వారి కుటుంబాలను వేధిస్తున్నారనే ఆరోపణలు ఉన్నాయి.
- పురుషుల ఆత్మహత్యలు: గణాంకాల ప్రకారం, కుటుంబ సమస్యల వల్ల ఆత్మహత్య చేసుకుంటున్న వివాహిత పురుషుల సంఖ్య మహిళల కంటే ఎక్కువగా ఉంది.
- లింగ సమానత్వం: చట్టాలు ‘జెండర్ న్యూట్రల్’ (లింగ వివక్ష లేనివి) గా ఉండాలని, బాధితుడు ఎవరైనా న్యాయం సమానంగా అందాలని పురుషుల హక్కుల సంఘాలు డిమాండ్ చేస్తున్నాయి.
- మానసిక మద్దతు: సమాజంలో పురుషులు తమ బాధను పంచుకోవడానికి సరైన వేదికలు లేకపోవడం వల్ల వారు తీవ్ర ఒత్తిడికి లోనవుతున్నారు.
4. నమ్మకమే పునాదిగా ఉన్న కుటుంబ వ్యవస్థను ఎలా కాపాడుకోవాలి?
భారతీయ కుటుంబ వ్యవస్థ ‘విశ్వసనీయత’ (Loyalty) పై ఆధారపడి ఉంటుంది. దీనిని కాపాడుకోవడానికి మరియు పైన పేర్కొన్న నేరాలను అరికట్టడానికి కొన్ని పరిష్కార మార్గాలు:
- కౌన్సెలింగ్ కేంద్రాల ఏర్పాటు: ప్రతి జిల్లాలో వివాహ బంధంలో సమస్యలు ఉన్న దంపతులకు ఉచిత కౌన్సెలింగ్ ఇచ్చే కేంద్రాలు ఉండాలి.
- చట్టపరమైన మార్పులు: వివాహేతర సంబంధాలను నేరంగా పరిగణించకపోయినా, దాని వల్ల నష్టపోయిన భాగస్వామికి (భర్త లేదా భార్య) త్వరితగతిన న్యాయం మరియు పరిహారం అందేలా చట్టం ఉండాలి.
- తప్పుడు కేసులపై కఠిన చర్యలు: చట్టాన్ని దుర్వినియోగం చేస్తూ పెట్టిన తప్పుడు కేసులు రుజువైతే, సదరు వ్యక్తులకు కఠిన శిక్షలు విధించాలి.
- నైతిక విద్యాబోధన: చిన్నతనం నుండే కుటుంబ విలువల పట్ల, పరస్పర గౌరవం పట్ల అవగాహన కల్పించాలి.
- పురుషుల కోసం హెల్ప్లైన్: గృహహింసకు గురవుతున్న పురుషుల కోసం ప్రత్యేక హెల్ప్లైన్ నంబర్లు మరియు చట్టపరమైన సాయం అందించే వ్యవస్థలు ఉండాలి.
ముగింపు
చట్టం ఎప్పుడూ సమాజంలోని మార్పులకు అనుగుణంగా ఉండాలి. సెక్షన్ 497 రద్దు వ్యక్తిగత స్వేచ్ఛను ఇచ్చినప్పటికీ, అది కుటుంబ విచ్ఛిన్నానికి దారితీయకూడదు. పురుషుల కమిషన్ వంటి వ్యవస్థల ఏర్పాటు ద్వారా బాధితులందరికీ (స్త్రీ, పురుష భేదం లేకుండా) న్యాయం జరిగేలా చూడటం నేటి అవసరం.
వాస్తవిక విశ్లేషణ
ప్రస్తుత చట్టాలు “స్త్రీ బాధితురాలు” అనే పాత కోణంలోనే ఉన్నాయి. కానీ మారుతున్న కాలంలో పురుషులు కూడా బాధితులుగా మారుతున్నారు. రాజ్యసభలో ఇటీవల ప్రవేశపెట్టిన ‘నేషనల్ కమిషన్ ఫర్ మెన్ బిల్-2025’ వంటివి ఈ పక్షపాతాన్ని తొలగించడానికి ఒక ఆశగా కనిపిస్తున్నాయి. వివాహేతర సంబంధాలను కేవలం ‘వ్యక్తిగత స్వేచ్ఛ’గా చూడటం వల్ల కుటుంబ వ్యవస్థ చిన్నభిన్నమవుతోంది. చట్టాలు స్త్రీలకు రక్షణ ఇవ్వాలి, కానీ అవి పురుషులను వేధించే ఆయుధాలుగా మారకూడదు. వివాహేతర సంబంధాల వల్ల జరిగే నేరాలను అరికట్టాలంటే, చట్టం తిరిగి ఆ సంబంధాలను తీవ్రమైన సామాజిక నేరంగా గుర్తించాల్సిన అవసరం ఉంది. లేనిపక్షంలో ‘న్యాయం’ కేవలం ఒక వర్గానికే పరిమితం అవుతుంది.
