పరిచయం మరియు అసలు పదం అర్థం (Introduction & What BRICS Stands For)
BRICS అనేది ప్రపంచంలోనే వేగంగా అభివృద్ధి చెందుతున్న ప్రధాన ఆర్థిక వ్యవస్థల అంతర్జాతీయ కూటమి. ప్రారంభంలో ఈ కూటమి పేరు లోని అక్షరాల ఆధారంగా బ్రెజిల్ (Brazil), రష్యా (Russia), ఇండియా (India), చైనా (China), మరియు దక్షిణాఫ్రికా (South Africa) దేశాలు దీనిలో సభ్యులుగా ఉండేవి. పశ్చిమ దేశాల (అమెరికా, యూరప్) ఆర్థిక ఆధిపత్యానికి ప్రత్యామ్నాయంగా, గ్లోబల్ సౌత్ (అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాల) ప్రయోజనాలను కాపాడటమే ఈ కూటమి ముఖ్య ఉద్దేశం.
జిమ్ ఓ నీల్ ఆలోచన – ‘BRIC’ పదం పుట్టుక (The Birth of the Term ‘BRIC’)
సరిగ్గా 25 సంవత్సరాల క్రితం, 2001లో ప్రముఖ మల్టీనేషనల్ ఇన్వెస్ట్మెంట్ బ్యాంక్ Goldman Sachs ఆర్థికవేత్త జిమ్ ఓ నీల్ (Jim O’Neill) తొలిసారిగా ‘BRIC’ అనే పదాన్ని సృష్టించారు. ఆయన తన పరిశోధనా పత్రం (Research Paper) అయిన “Building Better Global Economic BRICs” లో ఈ నాలుగు దేశాలను ఇళ్ల నిర్మాణంలో వాడే బలమైన ఇటుకలతో (Bricks) పోల్చారు. భవిష్యత్తులో ప్రపంచ ఆర్థిక వృద్ధికి ఇవే పునాదులు కాబోతున్నాయని ఆయన అప్పట్లోనే అంచనా వేశారు.
దౌత్యపరమైన మొదటి అడుగు – 2006 (Formal Establishment in 2006)
జిమ్ ఓ నీల్ కేవలం పెట్టుబడుల కోణం లోనే ఆ పదాన్ని ప్రతిపాదించినప్పటికీ, సదరు దేశాలు దీనిని ఒక రాజకీయ, ఆర్థిక వేదికగా మార్చాలని నిర్ణయించుకున్నాయి. 2006 సెప్టెంబరులో న్యూయార్క్లో జరిగిన ఐక్యరాజ్యసమితి (UN) సర్వసభ్య సమావేశం సందర్భంగా బ్రెజిల్, రష్యా, ఇండియా, చైనా దేశాల విదేశాంగ మంత్రులు మొదటిసారిగా అధికారికంగా సమావేశమయ్యారు. ఈ సమావేశంతోనే ‘BRIC’ కూటమి దౌత్యపరంగా అధికారికంగా ఆవిర్భవించింది.
మొదటి అధికారిక శిఖరాగ్ర సదస్సు – 2009 (The First Official Summit – 2009)
విదేశాంగ మంత్రుల చర్చల అనంతరం, దేశాధినేతల స్థాయి లో మొదటి పూర్తి స్థాయి శిఖరాగ్ర సదస్సు (Inaugural Summit) 2009 జూన్ 16న రష్యాలోని యెకాటెరిన్బర్గ్ (Yekaterinburg) లో జరిగింది. ఈ సదస్సులో భారత ప్రధాని మన్మోహన్ సింగ్, రష్యా, చైనా, బ్రెజిల్ అధ్యక్షులు పాల్గొన్నారు. ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థను పునర్నిర్మించడం, అంతర్జాతీయ ఆర్థిక సంస్థల్లో సంస్కరణలు తీసుకురావడం వంటి కీలక అంశాలపై ఇక్కడ తొలిసారి చర్చలు జరిపారు.
దక్షిణాఫ్రికా చేరిక – ‘BRIC’ కాస్తా ‘BRICS’ గా మార్పు (Inclusion of South Africa – 2010/2011)
ఆఫ్రికా ఖండం నుంచి కూడా ప్రాతినిధ్యం ఉండాలనే ఉద్దేశంతో 2010లో దక్షిణాఫ్రికాను ఈ కూటమిలోకి ఆహ్వానించారు. దక్షిణాఫ్రికా అధికారికంగా చేరడంతో ‘BRIC’ అనే పేరు చివర ‘S’ అక్షరం చేరి ‘BRICS’ గా రూపాంతరం చెందింది. 2011లో చైనాలోని సాన్యాలో జరిగిన 3వ శిఖరాగ్ర సదస్సుకు దక్షిణాఫ్రికా మొదటిసారి హాజరైంది.
న్యూ డెవలప్మెంట్ బ్యాంక్ (NDB) ఏర్పాటు – 2014 (Establishment of NDB)
బ్రిక్స్ ప్రస్థానంలోనే అత్యంత కీలకమైన మైలురాయి 2014లో నమోదైంది. బ్రెజిల్లోని ఫోర్టాలెజాలో జరిగిన సదస్సులో సభ్యదేశాలు సొంతంగా ఒక అంతర్జాతీయ బ్యాంకును ఏర్పాటు చేయాలని నిర్ణయించాయి. దీనినే న్యూ డెవలప్మెంట్ బ్యాంక్ (New Development Bank – NDB) అని పిలుస్తారు. ప్రపంచ బ్యాంక్ (World Bank), IMF లపై ఆధారపడటాన్ని తగ్గించడానికి మరియు అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాల మౌలిక వసతుల ప్రాజెక్టులకు నిధులు ఇవ్వడానికి ఇది ఏర్పాటైంది.
సహకార రంగాల విస్తరణ (Expanding the Scope of Cooperation)
ప్రారంభంలో కేవలం ఆర్థిక, వాణిజ్య రంగాలకే పరిమితమైన బ్రిక్స్, కాలక్రమేణా తన పరిధిని విస్తరించింది. ఉగ్రవాద వ్యతిరేక పోరాటం, వాతావరణ మార్పులు, ఇంధన భద్రత, టెలికమ్యూనికేషన్లు, వ్యవసాయం, సైన్స్ అండ్ టెక్నాలజీ మరియు ప్రజల మధ్య సాంస్కృతిక సంబంధాల బలోపేతం వంటి ఎన్నో కీలక రంగాల్లో ఈ దేశాలు ఉమ్మడి వ్యూహాలతో ముందుకు సాగుతున్నాయి.
చారిత్రాత్మక విస్తరణ – 2024 (The Historic Expansion – 2024)
2023లో జోహన్నెస్బర్గ్లో జరిగిన 15వ బ్రిక్స్ సదస్సులో కూటమిని మరింత విస్తరించాలని చారిత్రాత్మక నిర్ణయం తీసుకున్నారు. దీని ప్రకారం, జనవరి 2024 నుంచి ఐదు కొత్త దేశాలు పూర్తి స్థాయి సభ్యులుగా చేరాయి. అవి:
- ఈజిప్ట్ (Egypt)
- ఇథియోపియా (Ethiopia)
- ఇరాన్ (Iran)
- సౌదీ అరేబియా (Saudi Arabia)
- యునైటెడ్ అరబ్ ఎమిరేట్స్ (UAE)
11వ సభ్యదేశంగా ఇండోనేషియా చేరిక – 2025 (Indonesia Joins in 2025)
కూటమి విస్తరణ ఇక్కడితో ఆగలేదు. ఆగ్నేయాసియా (Southeast Asia) ప్రాంతం నుంచి కీలక భాగస్వామిగా జనవరి 2025లో ఇండోనేషియా అధికారికంగా బ్రిక్స్ లో 11వ పూర్తి స్థాయి సభ్యదేశంగా చేరింది. దీంతో బ్రిక్స్ మరింత పటిష్టమైన ప్రపంచ శక్తిగా అవతరించింది.
పార్ట్నర్ దేశాల (Partner Countries) కొత్త కేటగిరీ
పూర్తి స్థాయి సభ్యత్వంతో పాటు, బ్రిక్స్ కూటమి “భాగస్వామ్య దేశాలు” (Partner Countries) అనే కొత్త విధానాన్ని తీసుకొచ్చింది. దీని ప్రకారం 2025-2026 నాటికి బెలారస్, బొలీవియా, కజకిస్థాన్, క్యూబా, మలేషియా, నైజీరియా, థాయ్లాండ్, ఉగాండా, ఉజ్బెకిస్థాన్ మరియు వియత్నాం వంటి 10 దేశాలు బ్రిక్స్ భాగస్వామ్య దేశాలుగా చేరి, కూటమితో కలిసి పనిచేస్తున్నాయి.
ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థలో బ్రిక్స్ నేటి ప్రాధాన్యత (Present Global Weight)
ప్రస్తుతం విస్తరించిన 11 దేశాల బ్రిక్స్ కూటమి ప్రపంచ జనాభాలో దాదాపు 49.5 శాతం వాటాను కలిగి ఉంది. అంతేకాకుండా, ప్రపంచ మొత్తం స్థూల జాతీయోత్పత్తి (GDP)లో సుమారు 40 శాతం మరియు అంతర్జాతీయ వాణిజ్యంలో 26 శాతం వాటాను ఈ కూటమి కలిగి ఉండి, ప్రపంచ రాజకీయాలను శాసిస్తోంది.
Save as PDF
