హైకోర్టు రిటైర్డ్ జడ్జీల వసతుల్లో ఏకరూపత: ఉన్నత స్థాయి కమిటీ ఏర్పాటు: సుప్రీంకోర్టు

దేశంలోని వివిధ రాష్ట్రాల హైకోర్టులలో సేవలు అందించి నైవుణ్యంతో విరమించిన రిటైర్డ్ న్యాయమూర్తుల (Retired High Court Judges) సంక్షేమం, వసతులపై భారత అత్యున్నత న్యాయస్థానం సుప్రీంకోర్టు ఒక చారిత్రాత్మకమైన ఆదేశాన్ని జారీ చేసింది. దేశవ్యాప్తంగా రిటైర్డ్ జడ్జీలకు అందే సౌకర్యాలలో ఏకరూపత (Uniform Guidelines) లోపించడంపై ధర్మాసనం తీవ్ర అసంతృప్తి వ్యక్తం చేస్తూ, ఈ వ్యత్యాసాలను నివారించేందుకు ఒక సమగ్ర విధానాన్ని తక్షణమే రూపకల్పన చేయాలని స్పష్టం చేసింది.

దేశమంతటా ఒకే విధానం అవసరం

రిటైర్డ్ న్యాయమూర్తులకు ప్రభుత్వం అందించే పారితోషికాలు (Allowances), భద్రత (Security), వైద్య సహాయం (Medical Facilities) మరియు ఇతర మౌలిక వసతుల్లో రాష్ట్రానికి రాష్ట్రానికి మధ్య తీవ్ర వైవిధ్యం ఉండటానికి ఎలాంటి సహేతుకమైన కారణం లేదని సుప్రీంకోర్టు వ్యాఖ్యానించింది. దేశంలో ఎక్కడ సేవలందించినప్పటికీ, విశ్రాంత జీవితంలో అందరికీ గౌరవప్రదమైన మరియు సమానమైన వసతులు అందాలనే ఉద్దేశంతోనే ఈ ఆదేశాలు జారీ చేసినట్లు కోర్టు పేర్కొంది.

భారతీయ సంస్కృతిని గుర్తుచేసిన సీజేఐ ధర్మాసనం

ఈ కేసు విచారణ సందర్భంలో భారత ప్రధాన న్యాయమూర్తి (CJI) జస్టిస్ సూర్యకాంత్ నాయకత్వంలోని ధర్మాసనం అత్యంత కీలకమైన వ్యాఖ్యలు చేసింది. “వృద్ధులను, సమాజానికి సేవలందించిన సీనియర్ సిటిజన్లను అత్యంత గౌరవంగా చూసుకోవడం మన సనాతన భారతీయ సంస్కృతి మరియు సాంప్రదాయాలలో ఒక ముఖ్య భాగం. జీవిత చరమాంకంలో ఉన్న మాజీ న్యాయమూర్తులకు సరైన వైద్యం, భద్రత కల్పించడం ప్రభుత్వం ప్రాథమిక బాధ్యత” అని అత్యున్నత న్యాయస్థానం స్పష్టం చేసింది.

ఉన్నత స్థాయి కమిటీ ఏర్పాటుకు ఆదేశం

దేశవ్యాప్తంగా ఏకరూప మార్గదర్శకాలను ప్రామాణీకరించేందుకు వీలుగా ఒక ఉన్నత స్థాయి కమిటీని (High-Level Committee) ఏర్పాటు చేయాలని కేంద్ర ప్రభుత్వాన్ని ధర్మాసనం ఆదేశించింది. కేంద్ర ప్రభుత్వం రాబోయే రెండు వారాల వ్యవధిలోనే ఈ కమిటీని అధికారికంగా నోటిఫై చేయాలని సూచించింది. రిటైర్డ్ జడ్జీల అవసరాలను క్షుణ్ణంగా పరిశీలించి, వారికి అందించాల్సిన ప్రామాణిక ప్రయోజనాలపై స్పష్టమైన నిబంధనలు రూపొందించడమే ఈ కమిటీ ప్రధాన బాధ్యత.

నివేదిక సమర్పణకు మూడు నెలల గడువు

ఏర్పాటైన ఈ ఉన్నత స్థాయి కమిటీ తన అధ్యయనాన్ని వేగవంతం చేసి, సేకరించిన అంశాల ఆధారంగా సిద్ధం చేసిన నివేదికను (Recommendations Report) సరిగ్గా మూడు నెలల వ్యవధిలో కేంద్ర ప్రభుత్వానికి మరియు సుప్రీంకోర్టుకు సమర్పించాలని ధర్మాసనం నిష్కర్షగా చెప్పింది. ఈ నివేదిక ఆధారంగా దేశమంతటా అమలయ్యే సాధారణ మార్గదర్శకాలకు న్యాయస్థానం తుది రూపునివ్వనుంది.

ఆర్థిక భారం పంపిణీపై స్పష్టమైన మెకానిజం

విశ్రాంత జడ్జీల వసతులకు అయ్యే వ్యయాన్ని భరించడంలో కేంద్ర, రాష్ట్ర ప్రభుత్వాల మధ్య తరచూ తలెత్తే వివాదాలకు అడ్డుకట్ట వేయాలని సుప్రీంకోర్టు భావించింది. ఈ సౌకర్యాలకు అయ్యే ఆర్థిక భారాన్ని కేంద్ర మరియు రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు ఏ నిష్పత్తిలో (Sharing Ratio) పంచుకోవాలి? నిధుల విడుదల ప్రక్రియ ఎలా ఉండాలి? అనే అంశాలపై ఒక పటిష్టమైన ఆర్థిక వ్యవస్థను (Financial Mechanism) కూడా తమ నివేదికలో పొందుపరచాలని కమిటీని కోరింది.

కేంద్ర ప్రభుత్వం సానుకూల స్పందన

సుప్రీంకోర్టు ఆదేశాలపై కేంద్ర ప్రభుత్వం తరఫున హాజరైన సొలిసిటర్ జనరల్ తుషార్ మెహతా సానుకూలంగా స్పందించారు. విశ్రాంత న్యాయమూర్తుల సంక్షేమంపై అత్యున్నత న్యాయస్థానం చూపిన చొరవను స్వాగతిస్తూ.. కోర్టు సూచించిన కాలపరిమితిలోనే ఉన్నత స్థాయి కమిటీని ఏర్పాటు చేయడానికి కేంద్ర ప్రభుత్వం త్వరితగతిన అవసరమైన చర్యలు తీసుకుంటుందని ధర్మాసనానికి హామీ ఇచ్చారు.

న్యాయ వ్యవస్థలో గుణాత్మక మార్పుకు నాంది

సుప్రీంకోర్టు తీసుకున్న ఈ నిర్ణయం వల్ల దశాబ్దాలుగా వివిధ రాష్ట్రాల్లో రిటైర్డ్ జడ్జీలు ఎదుర్కొంటున్న వైద్య, భద్రతాపరమైన ఇబ్బందులకు శాశ్వత పరిష్కారం లభించనుంది. న్యాయవ్యవస్థకు జీవితాంతం అత్యున్నత సేవలు అందించిన జడ్జీల రిటైర్మెంట్ జీవితాన్ని గౌరవప్రదంగా తీర్చిదిద్దడంలో ఈ నిర్ణయం ఒక కీలక మైలురాయిగా నిలుస్తుందని న్యాయ నిపుణులు హర్షం వ్యక్తం చేస్తున్నారు.