పశ్చిమాసియాలో నెలకొన్న ఉద్రిక్త పరిస్థితుల నడుమ భారత దౌత్యం మరోసారి తన సత్తా చాటింది. అంతర్జాతీయ చమురు రవాణాకు అత్యంత కీలకమైన హార్ముజ్ జలసంధి గుండా భారత జెండాతో ఉన్న రెండు భారీ ఎల్పీజీ (LPG) నౌకలు సురక్షితంగా ప్రయాణించి స్వదేశానికి చేరుకుంటున్నాయి. ‘శివాలిక్’ మరియు ‘నందా దేవి’ అనే ఈ రెండు నౌకలు ఇరాన్ అధికారుల అనుమతితో జలసంధిని దాటి భారత్ వైపు పయనమయ్యాయి. యుద్ధ వాతావరణం వల్ల సముద్ర రవాణా స్తంభించిన తరుణంలో, భారత ప్రభుత్వం ఇరాన్తో జరిపిన చర్చలు ఫలించాయి. ఈ పరిణామం దేశంలో తలెత్తిన గ్యాస్ కొరతను తీర్చడమే కాకుండా, అంతర్జాతీయ స్థాయిలో భారత్ ప్రభావశీలతను చాటిచెప్పింది.
## ముంద్రా మరియు కాండ్లా పోర్టులకు గ్యాస్ నౌకల రాక
హార్ముజ్ జలసంధిని దాటిన ఈ నౌకల్లో ‘శివాలిక్’ సోమవారం (మార్చి 16) గుజరాత్లోని ముంద్రా పోర్టుకు చేరుకోనుంది. మరో నౌక ‘నందా దేవి’ మంగళవారం (మార్చి 17) కాండ్లా పోర్టుకు చేరుకుంటుందని షిప్పింగ్ మంత్రిత్వ శాఖ ప్రత్యేక కార్యదర్శి రాజేష్ కుమార్ సిన్హా వెల్లడించారు. ఈ రెండు నౌకలు కలిసి సుమారు 92,700 మెట్రిక్ టన్నుల ఎల్పీజీని మోసుకొస్తున్నాయి. దేశంలో వాణిజ్య మరియు గృహ అవసరాలకు గ్యాస్ కొరత ఏర్పడిన తరుణంలో, ఇంత భారీ మొత్తంలో గ్యాస్ రావడం వినియోగదారులకు మరియు పరిశ్రమలకు గొప్ప ఊరటనిచ్చే అంశం. ఇంధన భద్రతను కాపాడటంలో ఈ నౌకల రాక అత్యంత కీలకంగా మారింది.
## పర్షియన్ గల్ఫ్ ప్రాంతంలో భారత నావికుల భద్రత
ప్రస్తుతం పర్షియన్ గల్ఫ్ ప్రాంతంలో భారత జెండాతో ఉన్న మరో 22 నౌకలు ఉన్నాయని, వాటిలో 611 మంది భారతీయ నావికులు సురక్షితంగా ఉన్నారని ప్రభుత్వం ప్రకటించింది. గత 24 గంటల్లో ఎటువంటి అవాంఛనీయ సంఘటనలు జరగలేదని, నావికులందరూ క్షేమంగా ఉన్నారని అధికారులు స్పష్టం చేశారు. హార్ముజ్ జలసంధికి పశ్చిమ దిశలో ఉన్న ఈ నౌకల రాకపోకలను భారత నావికాదళం మరియు విదేశీ వ్యవహారాల శాఖ నిరంతరం పర్యవేక్షిస్తున్నాయి. తమ దేశ పౌరుల భద్రతే ప్రథమ ప్రాధాన్యత అని కేంద్ర ప్రభుత్వం పేర్కొంది. యుద్ధ ప్రభావిత ప్రాంతంలో ఉన్న భారతీయ సిబ్బందికి ధైర్యం కల్పించేందుకు ప్రభుత్వం అన్ని చర్యలు తీసుకుంటోంది.
## జైశంకర్ దౌత్య వ్యూహం: ఇరాన్తో చర్చలు ఫలప్రదం
విదేశాంగ మంత్రి ఎస్. జైశంకర్ అనుసరించిన దౌత్య వ్యూహం ఈ సంక్షోభ నివారణలో కీలక పాత్ర పోషించింది. పశ్చిమాసియాలో ఉద్రిక్తతలు పెరుగుతున్న నేపథ్యంలో ఇరాన్తో నేరుగా చర్చలు జరపడమే సరైన మార్గమని ఆయన భావించారు. ప్రపంచ చమురు వ్యాపారంలో 20 శాతం వాటా కలిగి ఉన్న హార్ముజ్ జలసంధిని భారత్ కోసం తెరిపించేలా టెహ్రాన్తో ఆయన నిరంతరం సంప్రదింపులు జరిపారు. “నిరాకరించడం కంటే చర్చలు జరిపి సమన్వయం చేసుకోవడం ద్వారానే సమస్యలు పరిష్కారమవుతాయి” అని ఆయన పేర్కొన్నారు. శివాలిక్, నందా దేవి నౌకల రాక ఈ దౌత్య విజయానికి నిదర్శనమని ఆయన గర్వంగా ప్రకటించారు.
## కేసుల వారీగా రవాణా అనుమతి: అధికారిక ఒప్పందం దిశగా
భారత నౌకలకు హార్ముజ్ జలసంధి గుండా ప్రయాణించేందుకు ఇరాన్ సానుకూలంగా స్పందించినప్పటికీ, ప్రస్తుతం ఇది ‘కేసుల వారీగా’ (Case-by-case basis) మాత్రమే జరుగుతోంది. అంటే ప్రతి నౌక ప్రయాణానికి ముందు ఇరాన్ అధికారుల నుండి అనుమతి పొందాల్సి ఉంటుంది. అయితే, అన్ని భారతీయ నౌకలకు శాశ్వత అనుమతి లభించేలా ఒక అధికారిక ఒప్పందం (Blanket Arrangement) కోసం భారత్ ప్రయత్నిస్తోంది. దీనిపై చర్చలు కొనసాగుతున్నాయని జైశంకర్ వివరించారు. ఈ దౌత్య పరమైన విజయం భారత ఇంధన అవసరాలకు ఆటంకం కలగకుండా చూస్తుందని విశ్లేషకులు భావిస్తున్నారు.
## భారత్కు ఇరాన్ భరోసా: స్నేహపూర్వక సంబంధాలు
భారతదేశంలో ఇరాన్ సుప్రీం లీడర్ ప్రతినిధి అబ్దుల్ మజీద్ హకీమ్ ఇలహి శనివారం కీలక ప్రకటన చేశారు. పశ్చిమాసియాలో యుద్ధం నడుస్తున్నప్పటికీ, భారత నౌకలను హార్ముజ్ జలసంధి గుండా అనుమతిస్తామని ఆయన స్పష్టం చేశారు. భారత రాయబార కార్యాలయం చేసిన విజ్ఞప్తిని పరిగణనలోకి తీసుకుని భారత నౌకలకు ఈ అవకాశం కల్పించినట్లు ఆయన తెలిపారు. చారిత్రాత్మకంగా భారత్, ఇరాన్ మధ్య ఉన్న స్నేహపూర్వక సంబంధాలు ఈ సంక్షోభ సమయంలో ఎంతగానో తోడ్పడ్డాయి. ఇతర దేశాల నౌకలపై ఆంక్షలు ఉన్నప్పటికీ, భారత్ పట్ల ఇరాన్ సానుకూల వైఖరిని ప్రదర్శించడం విశేషం.
## ముగింపు: సురక్షితంగా చేరిన గ్యాస్ నిల్వలు
మొత్తానికి, శివాలిక్ మరియు నందా దేవి నౌకల రాకతో దేశంలో నెలకొన్న గ్యాస్ ఉత్కంఠకు కొంత వరకు తెరపడింది. ప్రభుత్వ సమర్థవంతమైన దౌత్యం వల్ల వేలాది టన్నుల గ్యాస్ నిల్వలు సురక్షితంగా భారత పోర్టులకు చేరుతున్నాయి. ఇది దేశ ఆర్థిక వ్యవస్థకు మరియు సామాన్య ప్రజల అవసరాలకు ఎంతో తోడ్పడుతుంది. అంతర్జాతీయ సంక్షోభ సమయాల్లోనూ మన దేశ ప్రయోజనాలను కాపాడుకోవడంలో భారత్ ఎంతటి పట్టుదలతో ఉందో ఈ ఘటన నిరూపిస్తోంది.
