ఆవు పేడ నుంచి లభించే నానో సెల్యులోజ్ను ఉపయోగించి బుల్లెట్ ప్రూఫ్ జాకెట్లు, స్పేస్సూట్లు తయారు చేసేందుకు ఉత్తరప్రదేశ్కు చెందిన ‘ఓం దివ్యదర్శన్ సంస్థాన్’ సిద్ధమవుతోంది. పర్యావరణహిత పదార్థాలతో తక్కువ ఖర్చుతో అత్యాధునిక రక్షణ కవచాలను అభివృద్ధి చేయడమే లక్ష్యంగా ఈ ప్రాజెక్టును చేపట్టినట్లు సంస్థ డైరెక్టర్ అరవింద్ రాజ్పుత్ తెలిపారు.
నానో సెల్యులోజ్తో కొత్త ప్రయోగాలు
ఆవు పేడలోని సహజ ఫైబర్ పదార్థాలను శుద్ధి చేసి నానో స్థాయిలో వినియోగించగల సెల్యులోజ్ను తయారు చేయవచ్చని సంస్థ ప్రతినిధులు చెబుతున్నారు. ఈ పదార్థాన్ని ప్రత్యేక సాంకేతిక ప్రక్రియల ద్వారా బలమైన, తేలికపాటి మిశ్రమ పదార్థాలుగా అభివృద్ధి చేయాలని భావిస్తున్నారు. రక్షణ రంగంలో ఉపయోగించే వస్తువుల్లో బరువు తగ్గించడం, బలం పెంచడం ప్రధాన లక్ష్యాలుగా ఉన్నాయి.
కెవ్లార్, సిరామిక్కు ప్రత్యామ్నాయం
ప్రస్తుతం బుల్లెట్ ప్రూఫ్ జాకెట్ల తయారీలో కెవ్లార్, సిరామిక్ ప్లేట్లు, ఇతర అధిక బలమున్న కృత్రిమ పదార్థాలను ఉపయోగిస్తున్నారు. వీటికి ప్రత్యామ్నాయంగా నానో సెల్యులోజ్ ఆధారిత పదార్థాలను అభివృద్ధి చేయగలిగితే ఉత్పత్తి ఖర్చు తగ్గడంతో పాటు పర్యావరణంపై ప్రభావాన్ని కూడా తగ్గించవచ్చని సంస్థ భావిస్తోంది.
అయితే కొత్త పదార్థం నిజంగా రక్షణ ప్రమాణాలను అందుకోవాలంటే ప్రయోగశాల పరీక్షలు, బాలిస్టిక్ పరీక్షలు, దీర్ఘకాలిక భద్రతా పరిశీలనలు, ప్రభుత్వ అనుమతులు అవసరం కానున్నాయి.
స్పేస్సూట్ల తయారీపైనా దృష్టి
బుల్లెట్ ప్రూఫ్ జాకెట్లతో పాటు అంతరిక్ష ప్రయాణాలకు అవసరమైన స్పేస్సూట్ల తయారీలోనూ ఈ సాంకేతికతను ఉపయోగించే అవకాశాలను సంస్థ పరిశీలిస్తోంది. స్పేస్సూట్లు తేలికగా ఉండటంతో పాటు ఉష్ణోగ్రత మార్పులు, ఒత్తిడి, సూక్ష్మ ఉల్కల ప్రభావం వంటి పరిస్థితులను తట్టుకునే సామర్థ్యం కలిగి ఉండాలి. అందువల్ల నానో సెల్యులోజ్ ఆధారిత పదార్థాల వినియోగంపై విస్తృత పరిశోధన అవసరం.
యూపీ ప్రభుత్వంతో ఎంవోయూ
ఈ ప్రాజెక్టు అమలుకు ఉత్తరప్రదేశ్ ప్రభుత్వంతో త్వరలో అవగాహన ఒప్పందం కుదుర్చుకోనున్నట్లు సంస్థ డైరెక్టర్ తెలిపారు. ప్రభుత్వ సహకారం, సాంకేతిక భాగస్వామ్యం, పరిశ్రమల పెట్టుబడులతో ప్రాజెక్టును ముందుకు తీసుకెళ్లాలని భావిస్తున్నారు.
ఐదు నగరాల్లో నమూనా ప్లాంట్లు
ఎంవోయూ అనంతరం ఉత్తరప్రదేశ్లోని ఐదు నగరాల్లో జర్మన్ సాంకేతికత ఆధారంగా నమూనా ప్లాంట్లను ఏర్పాటు చేయనున్నట్లు వెల్లడించారు. ఈ ప్లాంట్లలో ఆవు పేడ నుంచి ముడి పదార్థాలను సేకరించడం, ప్రాసెసింగ్ చేయడం, నానో సెల్యులోజ్ తయారు చేయడం, తుది ఉత్పత్తులను అభివృద్ధి చేయడం వంటి ప్రక్రియలు చేపట్టే అవకాశం ఉంది.
రైతులకు అదనపు ఆదాయ అవకాశం
ప్రస్తుతం ప్రభుత్వం ఆవు పేడను కిలోకు రూ.2 చొప్పున కొనుగోలు చేస్తోందని సంస్థ ప్రతినిధులు తెలిపారు. పారిశ్రామిక అవసరాల కోసం డిమాండ్ పెరిగితే రైతులు, పశుపోషకులకు అదనపు ఆదాయ మార్గాలు ఏర్పడవచ్చని భావిస్తున్నారు. పేడను వ్యర్థ పదార్థంగా కాకుండా విలువైన ముడి వనరుగా ఉపయోగించే అవకాశం ఈ ప్రాజెక్టుతో ఏర్పడవచ్చు.
పర్యావరణహిత పరిశ్రమకు అవకాశం
నానో సెల్యులోజ్ వంటి జీవ ఆధారిత పదార్థాల వినియోగం పెరిగితే పెట్రోలియం ఆధారిత కొన్ని కృత్రిమ పదార్థాలపై ఆధారపడటాన్ని తగ్గించే అవకాశం ఉంటుంది. వ్యవసాయ, పశుసంపద ఆధారిత వనరులను అధునాతన పరిశ్రమలతో అనుసంధానించడం ద్వారా గ్రామీణ ఆర్థిక వ్యవస్థకు కూడా ప్రయోజనం కలగవచ్చు.
పరిశోధన, నాణ్యత పరీక్షలు కీలకం
ఈ సాంకేతికతను వాణిజ్య స్థాయికి తీసుకురావడానికి ముందుగా నానో సెల్యులోజ్ నాణ్యత, పదార్థ బలం, అగ్ని నిరోధకత, నీటి ప్రభావం, దీర్ఘకాలిక మన్నిక వంటి అంశాలపై శాస్త్రీయ పరీక్షలు నిర్వహించాలి. ముఖ్యంగా బుల్లెట్ ప్రూఫ్ జాకెట్లు, స్పేస్సూట్లు వంటి అధిక భద్రత అవసరమయ్యే ఉత్పత్తులకు అంతర్జాతీయ ప్రమాణాలు తప్పనిసరిగా పాటించాల్సి ఉంటుంది.
సంప్రదాయ వనరుతో ఆధునిక ఆవిష్కరణ
ఆవు పేడను ఉపయోగించి అధునాతన రక్షణ సామగ్రి తయారు చేయాలన్న ప్రయత్నం సంప్రదాయ వనరులను ఆధునిక శాస్త్ర సాంకేతికతతో అనుసంధానించే ప్రయోగంగా నిలుస్తోంది. ప్రాజెక్టు ప్రయోగ దశను విజయవంతంగా పూర్తి చేసి, అవసరమైన నాణ్యతా ప్రమాణాలను సాధిస్తే రక్షణ, అంతరిక్ష, పర్యావరణహిత పరిశ్రమల రంగాల్లో కొత్త అవకాశాలకు దారితీసే అవకాశం ఉంది.
Save as PDF
