రైలు ప్రయాణాలు చేసే సమయంలో చాలామందికి ‘ఆర్‌ఏసీ’ (RAC – Reservation Against Cancellation) టికెట్లు లభిస్తుంటాయి. ఈ విధానంలో ప్రయాణికుడికి పూర్తి బెర్త్ కాకుండా కేవలం సగం బెర్త్ లేదా కూర్చునే సౌకర్యం మాత్రమే దక్కుతుంది. ఈ క్రమంలో “సగం బెర్త్ కేటాయించినప్పుడు పూర్తి స్లీపర్ లేదా ఏసీ క్లాస్ ఛార్జీ ఎందుకు వసూలు చేస్తున్నారు?” అనే సందేహం ప్రయాణికులలో చాలాకాలంగా వ్యక్తమవుతోంది. తాజాగా లోక్‌సభలో అడిగిన ఒక ప్రశ్నకు సమాధానంగా భారతీయ రైల్వే శాఖ ఈ అంశంపై స్పష్టమైన వివరణ ఇచ్చింది.
ఆర్‌ఏసీ విధానం మరియు పూర్తి ఛార్జీల వెనుక ఉన్న నిబంధనలు
రైల్వే మంత్రిత్వ శాఖ తెలిపిన వివరాల ప్రకారం.. ఆర్‌ఏసీ వ్యవస్థ ప్రయాణికుల సౌకర్యాన్ని, ప్రయాణ అవకాశాలను పెంచడాన్ని దృష్టిలో ఉంచుకుని రూపొందించబడింది. సాధారణంగా ఒక స్లీపర్ బెర్త్‌ను ఇద్దరు ఆర్‌ఏసీ ప్రయాణికులకు షేరింగ్ పద్ధతిలో కేటాయిస్తారు. అయితే ప్రయాణానికి ముందుగానీ లేదా ప్రయాణం సాగుతున్న సమయంలోగానీ కన్ఫర్మ్ టికెట్ ఉన్న వ్యక్తి తన ప్రయాణాన్ని రద్దు చేసుకున్నా లేక హాజరుకాకపోయినా, ఆ ఖాళీ బెర్త్‌ను వెంటనే ప్రాధాన్యతా ప్రాతిపదికన ఆర్‌ఏసీ ప్రయాణికుడికే కేటాయిస్తారు.
ప్రయాణ హక్కు మరియు పూర్తి బెర్త్ పొందే అవకాశం
ఆర్‌ఏసీ టికెట్ కలిగిన అభ్యర్థికి సంబంధిత క్లాస్‌లోనే ప్రయాణించే చట్టబద్ధమైన హక్కు లభించడంతో పాటు, ప్రయాణంలో ఎప్పుడైనా పూర్తి బెర్త్‌ను పొందే సువర్ణ అవకాశం ఉంటుంది. అందువల్లనే వారి నుంచి పూర్తి స్లీపర్ లేదా ఏసీ కోచ్ ఛార్జీలను వసూలు చేస్తున్నట్లు రైల్వే శాఖ స్పష్టం చేసింది. ఒకవేళ ఆర్‌ఏసీ ప్రాతిపదికన ప్రయాణించడం ఇష్టం లేని పక్షంలో, రైల్వే నిబంధనలకు అనుగుణంగా టికెట్‌ను రద్దు చేసుకుని రీఫండ్ పొందే వెసులుబాటు కూడా ప్రయాణికులకు ఉందని అధికారులు తెలిపారు.
ప్రయాణికుల రద్దీ నియంత్రణకు రైల్వే ప్రత్యేక చర్యలు
పండుగలు మరియు రద్దీ సమయాల్లో ప్రయాణికులకు ఎదురవుతున్న ఇబ్బందులను అధిగమించేందుకు నిరంతరం చర్యలు చేపడుతున్నట్లు రైల్వే శాఖ సభకు తెలిపింది. డిమాండ్‌కు అనుగుణంగా రైళ్లను పరిశీలిస్తూ అదనపు కోచ్‌లను జోడించడం, ప్రత్యేక రైళ్లను ప్రవేశపెట్టడం వంటి పనులు చేపడుతున్నారు. ముఖ్యంగా వేసవి సెలవులు, హోలీ, దుర్గాపూజ, దీపావళి మరియు ఛత్ పూజ వంటి పండుగల సమయాల్లో లక్షలాది మందికి రవాణా సౌకర్యం కల్పించేందుకు ప్రత్యేక సర్వీసులను నడుపుతున్నారు.
అదనపు కోచ్‌ల పెంపు మరియు భవిష్యత్ ప్రణాళికలు
సాధారణ రైళ్లలో ప్రయాణికుల వెయిటింగ్ లిస్ట్‌ను తగ్గించేందుకు శాశ్వత ప్రాతిపదికన అదనపు కోచ్‌లను పెంచుతున్నట్లు రైల్వే వెల్లడించింది. అధికారిక గణాంకాల ప్రకారం 2023-24 ఆర్థిక సంవత్సరంలో 872 అదనపు కోచ్‌లను, అలాగే 2024-25 ఆర్థిక సంవత్సరంలో అక్టోబర్ నాటికి మరో 664 కోచ్‌లను శాశ్వతంగా రైళ్లకు అనుసంధానించారు. భవిష్యత్తులో కూడా ప్రయాణికుల అవసరాలకు అనుగుణంగా కోచ్‌ల సంఖ్యను మరింత పెంచి, వెయిటింగ్ లిస్ట్ మరియు ఆర్‌ఏసీ సమస్యలను అధిగమిస్తామని భారతీయ రైల్వే ఆశాభావం వ్యక్తం చేసింది.
Save as PDF
