74 ఏళ్ల భూ పోరాటానికి తెర: సుప్రీంకోర్టు చారిత్రాత్మక తీర్పు
ఉత్తరాఖండ్ లోని హరిద్వార్ జిల్లా నర్సిపూర్ కలాన్ గ్రామంలో ఉన్న 15.5 ఎకరాల భూమికి సంబంధించిన వివాదంపై సుప్రీంకోర్టు కీలక తీర్పును వెలువరించింది. జస్టిస్ ప్రశాంత్ కుమార్ మిశ్రా మరియు జస్టిస్ ఎన్ వి అంజారియాలతో కూడిన అత్యున్నత న్యాయస్థాన ధర్మాసనం.. 1957 జూన్ 4న నమోదైన అమ్మకపు రిజిస్ట్రేషన్ (Sale Deed) పత్రం పూర్తిగా చెల్లుబాటు అవుతుందని స్పష్టం చేసింది.
వివాదం నేపథ్యం ఏమిటి?
- భూ కొనుగోలు: 1957లో నమోదైన సేల్ డీడ్ ద్వారా అప్పీలుదారుల పూర్వీకులు (అప్పట్లో వారు మైనర్లు) ఈ 15.5 ఎకరాల భూమిని కొనుగోలు చేశారు. అప్పటి నుండి ఆ కుటుంబమే ఆ భూమిని సాగు చేసుకుంటోంది.
- మ్యూటేషన్: 1984లో ఈ భూమిని తమ పేర్లపై మ్యూటేషన్ (యాజమాన్య బదలాయింపు) కూడా చేయించుకున్నారు.
- చిక్కులు: 1991లో భూ సమీకరణ (Consolidation) ప్రక్రియలో తమకు భూమిధార్ హక్కులు ఇవ్వాలని కోరగా, తొలుత అధికారులు అంగీకరించారు. అయితే, ఇతర సహ యజమానులు అభ్యంతరాలు వ్యక్తం చేయడంతో వివాదం మొదలైంది.
- దిగువ కోర్టుల తీర్పు: 1999లో కన్సాలిడేషన్ అధికారి.. సేల్ డీడ్ సక్రమంగా నిరూపించబడలేదని, జమీందారీ నిర్మూలన చట్టాన్ని ఉల్లంఘించిందని పేర్కొంటూ వారి హక్కులను తిరస్కరించారు. అప్పీల్ అధికారులు మరియు హైకోర్టు కూడా దిగువ అధికారుల నిర్ణయాన్నే సమర్థించాయి.
దిగువ కోర్టుల తీర్పును రద్దు చేసిన సుప్రీంకోర్టు
ఈ కేసును క్షుణ్ణంగా పరిశీలించిన సుప్రీంకోర్టు ధర్మాసనం.. దిగువ కోర్టులు, అధికారుల తీర్పులను పూర్తిగా తప్పుబట్టింది.
సుప్రీంకోర్టు కీలక వ్యాఖ్యలు:
“కేవలం సాక్షి చిరునామాలో ఉన్న ఒక చిన్నపాటి వ్యత్యాసాన్ని (తప్పును) ఆధారంగా చేసుకుని, చట్టబద్ధంగా నమోదైన సేల్ డీడ్ను తిరస్కరించడం తీవ్రమైన న్యాయపరమైన పొరపాటు. ఈ పత్రం నకిలీదని గానీ, మోసపూరితంగా సృష్టించినదని గానీ ప్రతివాదులు ఎక్కడా ఆరోపించలేదు. అలాంటప్పుడు చిన్న సాంకేతిక లోపాలను సాకుగా చూపి రిజిస్ట్రేషన్ పత్రాన్ని కొట్టివేయలేం.”
ఈ మేరకు హైకోర్టు మరియు దిగువ అధికారులు ఇచ్చిన తీర్పులను రద్దు చేస్తూ, 1957 నాటి సేల్ డీడ్ చెల్లుతుందని సుప్రీంకోర్టు ప్రకటించింది. దీనితో నాలుగు తరాలుగా న్యాయస్థానాల చుట్టూ తిరుగుతున్న ఆ కుటుంబానికి ఎట్టకేలకు శాశ్వత పరిష్కారం, న్యాయం లభించాయి.
