సైబర్ మోసగాళ్లు సాంకేతికతను వాడుకుంటూ మారుతున్న వేగానికి పాత ‘రూల్బేస్డ్’ (Rule-based) భద్రతా వ్యవస్థలు ఇక సరిపోవని, ఏఐ ఆధారిత మోసాలకు చెక్ పెట్టాలంటే ఆర్టిఫిషియల్ ఇంటెలిజెన్స్ (AI) సాంకేతికతతోనే ఎదుర్కోవాల్సి ఉంటుందని రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా (RBI) గవర్నర్ సంజయ్ మల్హోత్రా స్పష్టం చేశారు. మంగళవారం జరిగిన ‘ఫిబాక్ 2026’ (FIBAC 2026) బ్యాంకింగ్ సదస్సులో ఆయన ప్రసంగించారు.
ఈ సదస్సులో ఆర్బీఐ గవర్నర్ వెల్లడించిన కీలక అంశాల విశ్లేషణ ఇక్కడ ఉంది:
రియల్ టైమ్ ఏఐ – మోసాల రహిత బ్యాంకింగ్
సాంప్రదాయ నియమాల ఆధారిత వ్యవస్థల కంటే వేగంగా రూపాంతరం చెందుతున్న సైబర్ నేరాలను, ఆర్థిక మోసాలను అరికట్టడానికి బ్యాంకింగ్ రంగంలో ‘రియల్ టైమ్’ (Real-time) ఆర్టిఫిషియల్ ఇంటెలిజెన్స్ మరియు మెషిన్ లెర్నింగ్ (ML) మోడళ్లు అత్యంత కీలకమని గవర్నర్ తెలిపారు.
- దశాబ్దపు మార్పు: 1990ల నాటి ఆర్థిక సరళీకరణ (Economic Liberalisation), 2010ల నాటి డిజిటలైజేషన్ (Digitalisation) భారత ఆర్థిక వ్యవస్థలో ఏ స్థాయిలో మార్పులు తెచ్చాయో.. ప్రస్తుత దశాబ్దంలో ఏఐ కూడా బ్యాంకింగ్ వ్యవస్థను అదే రీతిలో పునర్నిర్మిస్తుందని ఆయన పేర్కొన్నారు.
- భారత్కు సానుకూల అంశాలు: మన దేశంలో ఉన్న పటిష్టమైన ఆధార్, యూపీఐ (UPI) వంటి డిజిటల్ మౌలిక సదుపాయాలు భారత్కు పెద్ద అనుకూల అంశాలని చెప్పారు.
క్రెడిట్ హిస్టరీ లేని వారికీ రుణాలు
ఏఐ సాంకేతికత కేవలం భద్రతకే కాకుండా బ్యాంకింగ్ సేవల విస్తరణకు కూడా ఎంతగానో ఉపయోగపడుతుందని గవర్నర్ వివరించారు.
- ఏఐ సహాయంతో బ్యాంకుల నిర్వహణ వ్యయాన్ని (Operating Cost) గణనీయంగా తగ్గించవచ్చు.
- గతంలో ఎలాంటి క్రెడిట్ హిస్టరీ లేని నిరుపేద, గ్రామీణ వర్గాల డేటాను ఏఐ ద్వారా విశ్లేషించి వారికి సులభంగా రుణాలు అందించవచ్చని స్పష్టం చేశారు.
బాధ్యతాయుతమైన ఏఐ వినియోగంపై ఆర్బీఐ ఫ్రేమ్వర్క్
ఏఐ వల్ల కలిగే ప్రయోజనాలతో పాటు వచ్చే ముప్పులు, సైబర్ ప్రమాదాలను నివారించేందుకు ఆర్బీఐ ముందస్తు చర్యలు చేపట్టింది.
- విధివిధానాలు: ఒక ప్రత్యేక కమిటీ ద్వారా బ్యాంకింగ్ రంగంలో ‘నైతిక, బాధ్యతాయుతమైన ఏఐ వినియోగ ఫ్రేమ్వర్క్’ను (Ethical and Responsible AI Framework) రూపొందించినట్లు ఆర్బీఐ గవర్నర్ వెల్లడించారు.
- వ్యాపారాల సులభతరం: బ్యాంకింగ్ ప్రక్రియలను వేగవంతం చేసేందుకు మరియు వ్యాపార నిర్వహణను సులభతరం (Ease of Doing Business) చేసేందుకు గానూ ఆర్బీఐ ఇప్పటికే 203కి పైగా అప్లికేషన్లను ఆటోమేట్ (Automated) చేసిందని గవర్నర్ సంజయ్ మల్హోత్రా ఈ సందర్భంగా తెలిపారు.
