దేశంలో పన్నుల విధానాన్ని మరింత సరళతరం చేస్తూ వ్యాపార అనుకూల వాతావరణాన్ని పెంపొందించే దిశగా జీఎస్‌టీ మండలి (GST Council) 57వ సమావేశంలో చారిత్రాత్మక సంస్కరణలకు శ్రీకారం చుట్టింది. జీఎస్‌టీ అధికారులకు ఉన్న విచక్షణాధికారాలైన అరెస్టు చేసే అధికారాలను రద్దు చేయాలని మండలి కీలక నిర్ణయం తీసుకుంది. అదేవిధంగా క్రిమినల్ ప్రాసిక్యూషన్ ప్రారంభించే పరిమితిని భారీగా పెంచడంతో పాటు చాలా వరకు రిఫండ్లను కేవలం మూడు రోజుల్లోనే విడుదల చేయనున్నట్లు కేంద్ర ఆర్థిక మంత్రి నిర్మలా సీతారామన్ ప్రకటించారు.
అరెస్టు అధికారాలు రద్దు – ప్రాసిక్యూషన్ పరిమితి రూ.5 కోట్లకు పెంపు
పన్ను చెల్లింపుదారులపై వేధింపులను అరికట్టేందుకు న్యాయపరమైన నిబంధనలను సడలించారు.
- అరెస్టుల రద్దు: జీఎస్‌టీ అధికారులకు ఉన్న ఏకపక్ష అరెస్టు అధికారాలను పూర్తిగా రద్దు చేశారు.
- ప్రాసిక్యూషన్ పరిమితి: క్రిమినల్ ప్రాసిక్యూషన్ ప్రక్రియను ప్రారంభించడానికి ఉన్న పరిమితిని ప్రస్తుతమున్న ₹1 కోటి నుంచి ఏకంగా ₹5 కోట్లకు పెంచారు.
- కోర్టుల విచక్షణ: పెనాల్టీ, జైలు శిక్ష లేదా రెండింటిని విధించే తుది నిర్ణయాన్ని పూర్తిగా న్యాయస్థానాల (Judicial discretion) విచక్షణకే వదిలివేశారు; చట్టంలో ఉన్న కనీస నిర్బంధ శిక్ష నిబంధనను తొలగించారు.
చిన్న సరఫరాదారులు, వ్యాపారులకు ఊరట
సూక్ష్మ, చిన్న వ్యాపారాలను ప్రోత్సహించేందుకు ప్రక్రియలను మరింత సులభతరం చేశారు.
- ఇ-కామర్స్ రిజిస్ట్రేషన్: ఆన్‌లైన్ వేదికలపై నమోదయ్యే చిన్న విక్రేతల కోసం సులభతర రిజిస్ట్రేషన్ విధానాన్ని తెచ్చారు, జరిమానాలను భారీగా తగ్గించారు.
- నోటీసులకు పరిమితి: ₹10,000 లోపు నగదు పరిమితి ఉన్న స్వల్ప కేసుల్లో ఇకపై ఎలాంటి జీఎస్‌టీ నోటీసులు జారీ చేయరు.
- ఐటీసీ మ్యాచింగ్ సమస్యలు: ఇన్‌పుట్ ట్యాక్స్ క్రెడిట్ (ITC) క్లెయిములలో తలెత్తే ఇన్‌వాయిస్ మ్యాచింగ్ సమస్యలను పరిష్కరించేందుకు అధికారులతో కూడిన ప్రత్యేక కమిటీ ఏర్పాటవుతుంది. ఈ కమిటీ 3 నెలల్లో నివేదిక సమర్పిస్తుంది.
రూ.5 కోట్ల టర్నోవరున్న సంస్థలకు నూతన ఆప్షనల్ స్కీమ్
చిన్న, మధ్యతరహా సంస్థల కాంప్లయన్స్ భారాన్ని తగ్గించేందుకు వెసులుబాటు కల్పించారు.
- వార్షిక రిటర్న్ సౌలభ్యం: ₹5 కోట్ల వరకు వార్షిక టర్నోవర్ ఉన్న కంపెనీలకు సరికొత్త ఆప్షనల్ పథకాన్ని ప్రవేశపెట్టనున్నారు.
- దీని ప్రకారం ప్రతి మూడు నెలలకోసారి (త్రైమాసిక) పన్ను చెల్లించి, ఏడాదికి కేవలం ఒకే ఒక్క వార్షిక రిటర్న్ దాఖలు చేస్తే సరిపోతుంది.
వాహనాల తనిఖీలు – కేంద్రీకృత మదింపు విధానం
రహదారులపై వ్యాపార రవాణాకు ఆటంకం కలగకుండా పటిష్ట మార్గదర్శకాలు తెచ్చారు.
- సరుకు వాహనాల తనిఖీ: నిర్దిష్టమైన, పక్కా సమాచారం ఉంటేనే సరుకు రవాణా వాహనాలను ఆపాలి. ఈ నిర్ణయాన్ని జాయింట్ కమిషనర్ లేదా అంతకంటే పైస్థాయి అధికారి మాత్రమే తీసుకోవాలి. అలాగే వస్తువు రవాణా మొదలైన రాష్ట్రం మరియు గమ్యస్థానంలో మాత్రమే తనిఖీలకు అనుమతి ఉంటుంది.
- సెంట్రలైజ్డ్ అసెస్‌మెంట్: పలు రాష్ట్రాల్లో వ్యాపారాలు నిర్వహిస్తున్న సుమారు 2 లక్షల మంది పన్ను చెల్లింపుదారులకు 2027 ఏప్రిల్ 1 నాటికి కేంద్రీకృత అసెస్‌మెంట్ విధానాన్ని అమలు చేయనున్నారు.
- జరిమానాల తగ్గింపు: నిర్దిష్ట నిబంధన లేని సాధారణ పెనాల్టీని ₹25,000 నుంచి ₹10,000కు తగ్గించారు.
- అమలు కాలపరిమితి: ఈ నూతన సంస్కరణలన్నీ 2027 ఏప్రిల్ 1 నుంచి పూర్తిస్థాయిలో అమల్లోకి వస్తాయి. ప్రస్తుతానికి జీఎస్‌టీ పన్ను శ్లాబులు, రేట్లలో ఎలాంటి మార్పులు చేయలేదు.
(చిన్న వ్యాపారులకు ఊరట.. 3 రోజుల్లోనే రిఫండ్లు.. వాహనాల తనిఖీలకు జాయింట్ కమిషనర్ అనుమతి తప్పనిసరి)
Save as PDF
