ఒకప్పుడు సాయంత్రం అయిందంటే చాలు.. ప్రతి వీధి, ప్రతి పాఠశాల మైదానం పిల్లల అరుపులతో, కేరింతలతో సందడిగా ఉండేది. కబడ్డీ, ఖోఖో, దాగుడుమూతలు, తొక్కుడుబిళ్ల, క్రికెట్ వంటి ఆటలతో మైదానాలు కళకళలాడేవి. కానీ నేడు ఆ ఆటలన్నీ అటకెక్కాయి. రాబోయే తరాలకు వీటి గురించి కేవలం కథలుగా చెప్పుకోవాల్సిన దుస్థితి ఏర్పడింది. మైదానాలు ఖాళీగా దర్శనమిస్తుంటే.. పిల్లల చేతులు మాత్రం మొబైల్ స్క్రీన్లకే పరిమితమయ్యాయి.
మార్కుల వేటలో మరుగునపడిన మైదానాలు
నేటి విద్యావ్యవస్థలో మార్కులకు, ర్యాంకులకు ఇస్తున్న ప్రాధాన్యం క్రీడలకు దక్కడం లేదు. అటు తల్లిదండ్రులు, ఇటు పాఠశాల యాజమాన్యాలు ఆటల సమయాన్ని కేవలం కాలయాపనగా, సమయం వృథాగా భావిస్తున్నారు. పిల్లల చేతిలో బ్యాటు, బంతి ఉండాల్సిన చోట కేవలం స్మార్ట్ఫోన్లు మాత్రమే కనిపిస్తున్నాయి. ఉదయం నుంచి సాయంత్రం వరకు క్లాసులు, ఆపై ట్యూషన్లు, రాత్రికి హోం వర్కులు.. కాస్త సమయం దొరికితే మొబైల్ గేమ్స్, సోషల్ మీడియాలోనే నేటి బాల్యం కరిగిపోతోంది.
శారీరక శ్రమ దూరం.. రోగాల బారిన బాల్యం
ప్రపంచ ఆరోగ్య సంస్థ (WHO) నివేదికల ప్రకారం, 5 నుండి 17 సంవత్సరాల మధ్య వయస్సు గల చిన్నారులు ప్రతిరోజూ కనీసం 60 నిమిషాల పాటు శారీరక శ్రమ లేదా ఆటలు ఆడాలి. కానీ నేడు అందులో పది శాతం కూడా అమలు కావడం లేదు. దీనివల్ల చిన్న వయస్సులోనే పిల్లలు ఊబకాయం (Obesity), కంటి చూపు సమస్యలు, తీవ్రమైన మానసిక ఒత్తిడి, ఏకాగ్రత లోపంతో బాధపడుతున్నారు. అంతేకాకుండా, వ్యాయామం లేకపోవడంతో చిన్నతనంలోనే టైప్-2 మధుమేహం (Diabetes) బారిన పడే ప్రమాదం పొంచి ఉందని తాజా అధ్యయనాలు హెచ్చరిస్తున్నాయి.
ఆటలు నేర్పే జీవన నైపుణ్యాలు
క్రీడలు అనేవి కేవలం వినోదం లేదా శారీరక దృఢత్వానికి మాత్రమే పరిమితం కావు; అవి పిల్లలకు అత్యంత విలువైన జీవన నైపుణ్యాలను నేర్పుతాయి:
- క్రమశిక్షణ మరియు సమయపాలన: క్రమబద్ధమైన ఆట తీరు పిల్లల్లో క్రమశిక్షణను పెంపొందిస్తుంది.
- టీమ్ స్పిరిట్ (సమిష్టి తత్వం): ఒక జట్టుగా కలిసి ఆడటం వల్ల స్నేహబంధాలు బలపడతాయి. ఏదైనా సమస్య వచ్చినప్పుడు ఒంటరిగా కాకుండా, అందరూ కలిసి ఎలా ఎదుర్కోవాలో నేర్చుకుంటారు.
- ఓటమిని స్వీకరించే గుణం: ఆటలు గెలుపోటములను సమానంగా స్వీకరించడం నేర్పుతాయి. ఓడిపోయినప్పుడు కుంగిపోకుండా, మళ్లీ గెలుపు కోసం ఎలా ప్రయత్నించాలో క్రీడల ద్వారానే తెలుస్తుంది.
ఒలింపిక్ వేదికలపై భారత్ వెనుకబాటు
ప్రపంచంలోనే అత్యధిక జనాభా కలిగిన దేశంగా ఉన్నప్పటికీ, అంతర్జాతీయ క్రీడా వేదికలపై భారతదేశ పతాకం సగర్వంగా ఎగరడంలో మనం ఇంకా వెనుకబడే ఉన్నాం. దీనికి ప్రత్యక్ష ఉదాహరణ.. ఇటీవలి ఒలింపిక్స్లో మన దేశం సాధించిన పతకాల సంఖ్యే. క్రీడల్లో మనకంటే చిన్న దేశాలు కూడా పతకాల పట్టికలో దూసుకుపోతుంటే, మనం మాత్రం ప్రతిభావంతులైన క్రీడాకారులను చిన్నప్పటి నుంచే గుర్తించి ప్రోత్సహించడంలో విఫలమవుతున్నాం. పాఠశాల స్థాయి నుంచే క్రీడలకు సరైన పునాది లేకపోవడమే దీనికి ప్రధాన కారణం.
ఆట స్థలాలు లేని పాఠశాలల దయనీయ స్థితి
మన దేశంలో విద్యాసంస్థల మౌలిక వసతుల పరిస్థితి అత్యంత దయనీయంగా ఉంది. దేశంలోని దాదాపు 23 శాతానికి పైగా ప్రభుత్వ పాఠశాలలకు సొంతంగా ఆట స్థలాలు లేవు. ఇక ప్రైవేటు పాఠశాలల విషయానికి వస్తే ఈ సంఖ్య ఏకంగా 50 శాతానికి పైగా ఉంది. ఇరుకైన అపార్ట్మెంట్లు, చిన్న చిన్న భవనాల్లో ఎలాంటి మైదానాలు లేకుండా ప్రైవేట్ స్కూళ్లు నడుస్తున్నాయి. అనుమతులు తీసుకునే సమయంలో తప్పుడు పత్రాలు సమర్పించడం, అధికారుల పర్యవేక్షణ లోపం, కోర్టు ఆదేశాలను బేఖాతరు చేయడం వల్లనే ఈ దుస్థితి తలెత్తింది.
తెలంగాణలో మౌలిక వసతుల లేమి
తెలంగాణ రాష్ట్ర వ్యాప్తంగా ఆట స్థలాలు లేని ప్రభుత్వ పాఠశాలలు 7,967 ఉన్నాయని సాక్షాత్తూ పార్లమెంట్లో కేంద్ర ప్రభుత్వం వెల్లడించింది. దీనికి తోడు 2,273 పాఠశాలల్లో కనీసం విద్యుత్ కనెక్షన్ కూడా లేదనే చేదు నిజాన్ని రాజ్యసభ వేదికగా ప్రకటించారు. చదువుతో పాటు పిల్లల శారీరక ఎదుగుదలకు అత్యంత అవసరమైన క్రీడా మైదానాల కల్పనలో ప్రభుత్వాలు ఎంత నిర్లక్ష్యంగా వ్యవహరిస్తున్నాయో ఈ గణాంకాలే స్పష్టం చేస్తున్నాయి.
ప్రభుత్వాలు తీసుకోవాల్సిన తక్షణ చర్యలు
చిన్నారుల భవిష్యత్తును కాపాడేందుకు ప్రభుత్వం యుద్ధప్రాతిపదికన చర్యలు చేపట్టాలి:
- అనుమతులపై కఠిన నిబంధనలు: పాఠశాలలకు అనుమతులు మంజూరు చేసే సమయంలో అధికారులు క్షేత్రస్థాయి పరిశీలన చేయాలి. నిబంధనల ప్రకారం ఆట స్థలం ఉంటేనే గుర్తింపు ఇవ్వాలి.
- స్పోర్ట్స్ స్కూల్స్ ఏర్పాటు: ప్రతి జిల్లా కేంద్రంలో క్రీడలకే ప్రత్యేక ప్రాధాన్యతనిచ్చేలా అత్యాధునిక వసతులతో కూడిన స్పోర్ట్స్ స్కూళ్లను నిర్మించాలి.
- టైమ్ టేబుల్లో మార్పులు: ప్రతి రోజు పాఠశాల కాలపట్టికలో (Time Table) కనీసం ఒక గంట సమయాన్ని ఆటల కోసం తప్పనిసరిగా కేటాయించాలి.
తల్లిదండ్రులలో మార్పు రావాలి
సమాజంలో, విద్యావ్యవస్థలో మార్పు రావాలంటే ముందుగా తల్లిదండ్రుల ఆలోచనా విధానం మారాలి. కేవలం మార్కులను చూసి మురిసిపోకుండా, పిల్లల శారీరక, మానసిక ఆరోగ్యానికి ప్రాధాన్యత ఇవ్వాలి. మీ పిల్లలను పాఠశాలల్లో చేర్పించే సమయంలో కేవలం ఏసీ క్లాస్ రూమ్లు మాత్రమే కాకుండా, అక్కడ విశాలమైన ఆట స్థలం ఉందో లేదో చూసి మాత్రమే అడ్మిషన్లు తీసుకోవాలి. పిల్లల ఆరోగ్యమే మహాభాగ్యం. రేపటి తరం శారీరకంగా, మానసికంగా దృఢంగా తయారైనప్పుడే దేశ భవిష్యత్తు కూడా పటిష్టంగా ఉంటుంది. కాబట్టి మన గళాన్ని విప్పి, మన చిన్నారులకు ఆట స్థలాలను తిరిగి అందించేలా పోరాడదాం.
– అనూరాధ రావు, బాలల హక్కుల సంఘం

![]()




