మావోయిస్టులకు కోలుకోలేని దెబ్బ: అగ్రనేత తిప్పిరి తిరుపతి లొంగుబాటు

మావోయిస్టు కోటలో కుప్పకూలిన శిఖరం
‘ఆపరేషన్ కగార్’ ఉధృతితో ఛత్తీస్‌గఢ్ దండకారణ్యం దద్దరిల్లుతున్న వేళ, మావోయిస్టు పార్టీకి ఊహించని షాక్ తగిలింది. పార్టీ అగ్రనేత, పొలిట్ బ్యూరో సభ్యుడు తిప్పిరి తిరుపతి అలియాస్ దేవ్‌జీ పోలీసుల ఎదుట లొంగిపోవడం ఇప్పుడు సంచలనంగా మారింది. అగ్ర కమాండర్ హిడ్మా మృతి, సీనియర్ల లొంగుబాట్లతో ఇప్పటికే బలహీనపడిన ఉద్యమానికి, దళపతిగా భావిస్తున్న దేవ్‌జీ జనజీవన స్రవంతిలోకి రావడం కోలుకోలేని దెబ్బ అని భద్రతా విశ్లేషకులు భావిస్తున్నారు.

విద్యార్థి నేత నుంచి విప్లవ దళపతి వరకు
జగిత్యాల జిల్లా కోరుట్లకు చెందిన తిరుపతి ప్రస్థానం 1980వ దశకంలో ప్రారంభమైంది. అప్పట్లో ఉత్తర తెలంగాణను ఊపేసిన ‘జగిత్యాల జైత్రయాత్ర’ ప్రభావం ఆయనపై బలంగా పడింది. 1983లో డిగ్రీ చదువుతున్న సమయంలోనే రాడికల్ స్టూడెంట్స్ యూనియన్ (RSU) సిద్ధాంతాలకు ఆకర్షితుడై, చదువును మధ్యలోనే వదిలేసి అడవి బాట పట్టారు. సామాన్య సభ్యుడిగా పీపుల్స్‌వార్‌లో చేరి, తన వ్యూహ చతురతతో పార్టీలో అంచెలంచెలుగా ఎదిగారు.

దండకారణ్యంలో ‘దేవ్‌జీ’ ముద్ర
పార్టీలో దేవ్‌జీ, సుదర్శన్, కుమ్ముదాదా వంటి మారుపేర్లతో పిలవబడే తిరుపతికి తెలుగుతో పాటు హిందీ, గోండి భాషలపై పట్టుంది. మహారాష్ట్రలోని గడ్చిరోలిలో దళ సభ్యుడిగా ప్రస్థానం మొదలుపెట్టి, ఏరియా మరియు డివిజనల్ కమాండర్‌గా పనిచేశారు. 2001లో మావోయిస్టు సెంట్రల్ కమిటీ మరియు సెంట్రల్ మిలిటరీ కమిషన్‌కు ఇన్‌ఛార్జిగా నియమితులయ్యారు. వ్యూహరచనలో ఆయనది అందెవేసిన చేయి కావడంతో పొలిట్ బ్యూరోలో కీలక సభ్యుడయ్యారు.

అలిపిరి దాడిలో కీలక వ్యూహకర్త
పోలీసు రికార్డుల ప్రకారం, 2003లో తిరుపతి అలిపిరి వద్ద అప్పటి ఆంధ్రప్రదేశ్ ముఖ్యమంత్రి నారా చంద్రబాబు నాయుడుపై జరిగిన మందుపాతర దాడి ఘటనలో దేవ్‌జీ కీలక పాత్ర పోషించారు. ఈ దాడి దేశవ్యాప్తంగా సంచలనం సృష్టించింది. అలాగే 2010లో దంతెవాడలో 74 మంది సీఆర్‌పీఎఫ్ జవాన్లను పొట్టనబెట్టుకున్న దారుణ ఉదంతంలోనూ తిరుపతి వ్యూహకర్తగా ఉన్నట్లు ఎన్ఐఏ (NIA) రికార్డులు స్పష్టం చేస్తున్నాయి.

రూ. కోటి రివార్డు.. నిరంతర వేట
దేవ్‌జీ మోస్ట్ వాంటెడ్ జాబితాలో ఉండటంతో తెలంగాణ, ఛత్తీస్‌గఢ్ రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు ఆయనపై రూ. కోటి రివార్డును ప్రకటించాయి. గరిష్టంగా ఏకే-47తో కన్పించే తిరుపతి కోసం నిఘా వర్గాలు దశాబ్దాలుగా వేట సాగిస్తున్నాయి. చివరిసారిగా ఛత్తీస్‌గఢ్‌లోని అబూజ్‌మాడ్ అటవీ ప్రాంతంలో ఆయన కదలికలు ఉన్నట్లు నిఘా వర్గాలు గుర్తించాయి. లొంగుబాటుతో ఈ సుదీర్ఘ వేటకు తెరపడింది.

పార్టీ సారథిగా బాధ్యతలు?
గతేడాది మే నెలలో మావోయిస్టు పార్టీ కేంద్ర కమిటీ ప్రధాన కార్యదర్శి నంబాల కేశవరావు (బస్వరాజ్) ఎన్‌కౌంటర్‌లో మరణించడంతో పార్టీకి నాయకత్వ లేమి ఏర్పడింది. ఆ క్లిష్ట సమయంలో పార్టీ పగ్గాలను తిప్పిరి తిరుపతికి అప్పగించినట్లు సమాచారం. లొంగిపోయిన ఒక కేడర్ ఇచ్చిన సమాచారం మేరకు నిఘా సంస్థలు తిరుపతిని కొత్త దళపతిగా గుర్తించాయి. అటువంటి కీలక నేత లొంగిపోవడం పార్టీని దిక్కుతోచని స్థితిలోకి నెట్టింది.

ముప్పేట దాడితో కకావికలం
‘ఆపరేషన్ కగార్’లో భాగంగా భద్రతా బలగాలు ముమ్మరంగా దాడులు చేస్తుండటంతో మావోయిస్టులు తీవ్ర ఒత్తిడికి లోనవుతున్నారు. ఛత్తీస్‌గఢ్-ఒడిశా-ఆంధ్రప్రదేశ్ సరిహద్దు ప్రాంతాల్లో తలదాచుకుంటున్న అగ్రనేతలపై డ్రోన్లు మరియు అత్యాధునిక సాంకేతికతతో నిఘా పెట్టారు. గతేడాది నవంబరులో హిడ్మా మృతి చెందడం, ఇప్పుడు దేవ్‌జీ లొంగిపోవడం దండకారణ్యంలో మావోయిస్టుల పట్టు జారుతోందని నిరూపిస్తోంది.

జనజీవన స్రవంతిలోకి..
దశాబ్దాల పాటు అజ్ఞాతంలో గడిపి, అనేక హింసాత్మక ఘటనలకు వ్యూహకర్తగా ఉన్న తిరుపతి లొంగుబాటు వెనుక అనారోగ్య కారణాలు లేదా పార్టీ అంతర్గత విభేదాలు ఉండవచ్చని భావిస్తున్నారు. ఏదేమైనా, అగ్రశ్రేణి నాయకత్వం వరుసగా మరణించడం లేదా లొంగిపోతుండటంతో మావోయిస్టు ఉద్యమం దేశంలో అత్యంత బలహీన దశకు చేరుకుంది. తిరుపతి లొంగుబాటు మిగిలిన కేడర్‌ను కూడా ఆలోచనలో పడేసే అవకాశం ఉంది.