హింసకు లింగ భేదం లేదు
భారత సమాజంలో “కుటుంబ హింస” అనగానే మహిళలపై జరిగే దాడులే ఎక్కువగా చర్చకు వస్తాయి. కానీ వాస్తవానికి కొన్ని కుటుంబాల్లో భార్య చేత భర్తపై శారీరక, మానసిక హింస జరుగుతున్న ఘటనలు కూడా ఉన్నాయి. అయితే పురుషులు బాధితులుగా ఉన్నా, పరువు, సమాజ భయం, అవమానం వంటి కారణాల వల్ల చాలా మంది మౌనంగా భరించేస్తున్నారు. ముఖ్యంగా “పురుషుడికి ఏమవుతుంది?” అనే అపోహ సమాజంలో బలంగా ఉంది. కానీ చట్టం దృష్టిలో హింస అనేది హింసే – అది ఎవరి మీద జరిగినా నేరమే.
భారతీయ న్యాయ సంహిత (BNS) – పురుషులకూ రక్షణ
భారతీయ న్యాయ సంహిత (BNS) ప్రకారం భార్య భర్తను కొట్టడం, గాయపరచడం, బెదిరించడం వంటి చర్యలు నేరాలుగా పరిగణించబడతాయి. బాధితుడు భర్త అయినా, చట్టం అతనికి పూర్తి రక్షణ కల్పిస్తుంది. ఇది చాలామందికి తెలియని ముఖ్యమైన విషయం. చట్టం లింగ ఆధారంగా కాకుండా నేర తీవ్రత ఆధారంగా శిక్ష విధిస్తుంది.
ఇది గ్రహీత (Cognizable) నేరం
భార్య చేత భర్తపై జరిగే శారీరక హింస గ్రహీత నేరం. అంటే బాధితుడు పోలీస్ స్టేషన్లో ఫిర్యాదు చేస్తే, పోలీసులు కోర్టు అనుమతి లేకుండానే కేసు నమోదు చేసి దర్యాప్తు ప్రారంభించవచ్చు. “ఇది కుటుంబ సమస్య” అని పోలీసులు తిరస్కరించలేరు. ఇది బాధితుడికి చట్టపరంగా ఉన్న ముఖ్యమైన హక్కు. సాధారణంగా ఇవి బెయిల్ పొందగల నేరాలు అయినప్పటికీ, నేర తీవ్రతను బట్టి కేసు స్వరూపం మారుతుంది.
వర్తించే ముఖ్యమైన BNS సెక్షన్లు
BNS సెక్షన్ 115 – స్వచ్ఛందంగా గాయపరచడం
భార్య ఉద్దేశపూర్వకంగా భర్తకు గాయాలు కలిగిస్తే ఈ సెక్షన్ వర్తిస్తుంది.
శిక్ష:
- 1 సంవత్సరం వరకు జైలు
- లేదా జరిమానా
- లేదా రెండూ
ఇది సాధారణ గాయాలకు వర్తించే సెక్షన్.
BNS సెక్షన్ 130 – దాడి లేదా క్రిమినల్ ఫోర్స్
తోసివేయడం, చేయిచేయి చేసుకోవడం, బలవంతంగా శారీరక బలం ఉపయోగించడం వంటి చర్యలకు ఈ సెక్షన్ వర్తిస్తుంది.
శిక్ష:
- 3 నెలల వరకు జైలు
- లేదా ₹1000 జరిమానా
- లేదా రెండూ
చిన్న గొడవగా కనిపించినా, చట్టం దృష్టిలో ఇది నేరమే.
BNS సెక్షన్ 117 – తీవ్ర గాయాలు (Grievous Hurt)
ఎముక విరగడం, లోతైన గాయాలు, శాశ్వత నష్టం కలిగితే ఈ సెక్షన్ వర్తిస్తుంది.
శిక్ష:
- గరిష్టంగా 7 సంవత్సరాల వరకు జైలు
ఇది తీవ్రమైన నేరంగా పరిగణించబడుతుంది.
బెదిరింపులు, మానసిక వేధింపులు కూడా నేరమే
శారీరక హింసతో పాటు బెదిరింపులు ఉంటే
➡️ IPC సెక్షన్ 506 – నేరపూరిత బెదిరింపు (గత చట్టం ప్రకారం) వర్తించవచ్చు.
నిరంతర అవమానాలు, భయపెట్టే ప్రవర్తన, మానసిక ఒత్తిడి కూడా బాధితుడి హక్కులను ఉల్లంఘించడమే. ఇవన్నీ కేసులో ప్రాముఖ్యమైన అంశాలుగా మారతాయి.
గ్రహ హింస చట్టం (PWDVA) – వాస్తవ పరిస్థితి
గ్రహ హింస నిరోధక చట్టం ప్రధానంగా మహిళల రక్షణ కోసం రూపొందించబడింది. అయితే కొన్ని అరుదైన సందర్భాల్లో, కేసు పరిస్థితుల ఆధారంగా భర్త కూడా న్యాయపరమైన సహాయం కోరే అవకాశం ఉంటుంది. దీనిపై స్పష్టత కోసం న్యాయ నిపుణుల సలహా తప్పనిసరి.
ఆంధ్రప్రదేశ్లో బాధితులు ఏమి చేయాలి?
ఆంధ్రప్రదేశ్లో భార్య చేత భర్తపై హింస జరిగితే:
- స్థానిక పోలీస్ స్టేషన్లో ఫిర్యాదు చేయాలి
- ప్రభుత్వ ఆసుపత్రిలో వైద్య పరీక్ష చేయించుకోవాలి
- న్యాయ సహాయ కేంద్రాలు లేదా మానవ హక్కుల సంస్థలను సంప్రదించాలి
ఆధారాలు – కేసుకు బలమైన పునాది
బాధితుడు తప్పనిసరిగా సేకరించాల్సినవి:
- మెడికల్ రిపోర్ట్
- గాయాల ఫోటోలు
- ఆసుపత్రి రికార్డులు
- సాక్షుల వివరాలు
- ఫోన్ మెసేజులు / ఆడియో రికార్డులు (ఉంటే)
ఆధారాలు లేకుండా కేసు బలహీనపడే అవకాశం ఉంటుంది.
అవగాహనతోనే న్యాయం
హింసకు గురైన వ్యక్తి ఎవరు అయినా – వారు న్యాయం పొందాల్సిందే. పురుషులు కూడా తమ హక్కుల గురించి తెలుసుకోవాలి. మౌనం పాటించడం సమస్యకు పరిష్కారం కాదు. చట్టాన్ని ఆశ్రయించడమే సరైన మార్గం. ఈ విషయంపై సమాజంలో విస్తృత అవగాహన పెరగాల్సిన అవసరం ఉంది.
లీగల్ గైడెన్స్ & సంప్రదింపు
డా. అమ్మి రెడ్డి రజిని
జాతీయ మహిళా చైర్మన్
మానవ హక్కుల ఆక్టివిస్ట్
మానవ హక్కుల ఆర్గనైజేషన్ – ఆల్ ఇండియా
RTI సమాచార కార్యకర్త
📞 9908849785
సందేశం
హింసకు లింగం లేదు. చట్టం అందరికీ సమానం.
అవగాహన – ధైర్యం – చట్టం
ఇవే న్యాయానికి మార్గం.