బాలల రక్షణ కోసం అంకితమైన జీవితం – అచ్యుత రావు గారి సేవా గాథ

బాలల సంక్షేమానికి తొలి అడుగులు

1985లో పి. అచ్యుత రావు గారు బాలల హక్కుల కోసం తన సేవా యాత్ర ప్రారంభించారు. ‘బాల సంఘం’ అనే పేరుతో ఏర్పాటైన ఈ సంస్థ బాలల విజ్ఞానానికి, వినోదానికి పెద్ద పీట వేసింది. అయితే, కేవలం విద్యా కార్యక్రమాలకే పరిమితం కాకుండా, 2011లో ఈ సంస్థను ‘బాలల హక్కుల సంఘం’గా పునఃనామకరణం చేశారు. ఇది చిన్నారుల రక్షణకు అంకితమైన మిషన్‌గా మారింది.

దురాచారాలకు వ్యతిరేకంగా నిరంతర పోరాటం

ఆడపిల్లల బృణహత్యలు, బాల్య వివాహాలు, బాల కార్మిక వ్యవస్థ, లైంగిక వేధింపులు, పాలలో కల్తీ, మరియు మూఢ నమ్మకాల వంటి అనేక దురాచారాలపై అచ్యుత రావు గారు తీవ్రంగా పోరాడారు. ఆయన నాయకత్వంలో, బాలల హక్కుల సంఘం అనేక సంచలనాత్మక ఉద్యమాలు చేపట్టి లక్షలాది బాలల జీవితాలను రక్షించింది.

ప్రత్యూష రక్షణ – ఒక ఉదాహరణ

2015లో చావుబతుకుల మధ్య ఉన్న చిన్నారి ప్రత్యూషను సవతి తల్లి వేధింపుల నుంచి రక్షించడం అచ్యుత రావు గారి సేవల ఓ ఉదాహరణ. ఆమెకు వైద్య సేవలు, మానసిక పరిరక్షణ, చట్టపరమైన సహాయాన్ని సమకూర్చారు. ఇలా ఎందరో బాలికలను లైంగిక దోపిడీ, బాల్య వివాహాలు, గృహహింసల నుండి రక్షించారు.

బాలల హక్కుల కమిషన్‌లో బాధ్యత

2014 నుండి 2017 వరకు అచ్యుత రావు గారు బాలల హక్కుల కమిషన్‌లో సభ్యులుగా సేవలు అందించారు. ఈ కాలంలో అనేక కీలక విధానాలు రూపొందించడంలో ఆయన పాత్ర ప్రాధాన్యంగా నిలిచింది.

అమ్మాయిలకు ఆత్మరక్షణ శిక్షణ

అమ్మాయిల భద్రతను దృష్టిలో పెట్టుకుని, ‘ఆత్మరక్షణ’ అనే కార్యక్రమం ద్వారా లక్ష మంది బాలికలకు కరాటే, రక్షణ చర్యలపై శిక్షణ ఇచ్చారు. ఇది మహిళా రక్షణ ఉద్యమంలో ఒక ముఖ్యమైన మైలురాయి.

పాలలో కల్తీకి వ్యతిరేకంగా పోరాటం

పాల కల్తీపై మొదటిగా విజ్ఞానపూరితంగా స్పందించిన వ్యక్తుల్లో అచ్యుత రావు గారు ముందు వరుసలో నిలిచారు. ప్రభుత్వ ల్యాబ్‌లలో పరీక్షలు నిర్వహించి, పాల్లో నీరు, డిటర్జెంట్, ఫార్మలిన్ వంటి హానికర పదార్థాలు ఉన్నాయని నిరూపించారు. అనంతరం, హైకోర్టులో, మానవ హక్కుల కమిషన్లలో కేసులు దాఖలు చేసి, పాల కల్తీ నియంత్రణకు చట్టపరంగా పోరాడారు. ప్రజలకు పాలు పరీక్షించే సరళమైన పద్ధతులపై అవగాహన కల్పించారు.

‘చేప ప్రసాదం’ అనే మూఢ నమ్మకంపై శాస్త్రీయ పోరాటం

హైదరాబాద్‌లో జరిగే ‘చేప ప్రసాదం’ అనే ఆచారం మీద అచ్యుత రావు గారు శాస్త్రీయంగా ధిక్కరించారు. ఇది ఆరోగ్యానికి హానికరమని మద్రాస్ ఫుడ్ ల్యాబ్ నివేదికలతో నిరూపించారు. ఫార్మలిన్ వంటి రసాయనాల ప్రభావాన్ని వివరించి, రాష్ట్ర మానవ హక్కుల కమిషన్, హైకోర్టు, లోకాయుక్తలో కేసులు దాఖలు చేశారు.

బాల్య వివాహాల నిరోధం

అచ్యుత రావు గారి నాయకత్వంలో 100కి పైగా బాల్య వివాహాలు అడ్డుకున్నారు. ‘2K వాక్’ వంటి సామూహిక ఉద్యమాల ద్వారా సామాజిక అవగాహన పెంచారు. 2018లో బాలికల వివాహ వయస్సును 21కి పెంచాలనే డిమాండ్‌తో జాతీయ స్థాయిలో చర్చను రేపారు.

బాల కార్మికుల విముక్తి

సుమారు 5000 మంది బాల కార్మికులను హోటళ్లు, ఫ్యాక్టరీలు, ఇతర దుర్భర స్థలాల నుండి రక్షించి, పునరావాసం, విద్య, ఆరోగ్య సంరక్షణ వంటి సేవలను అందించారు. ఇది బాలల హక్కుల సాధనలో గొప్ప ముందడుగు.

మానవత్వానికి నిదర్శనం

ఆయన సేవలు 2020 జూలై 22న కోవిడ్-19 కారణంగా అకాలంగా ఆగిపోయినా, ఆయన ఆశయాలు నిలిచిపోయాయి. ఆయన భార్య శ్రీమతి అనురాధ రావు బాలల హక్కుల సంఘాన్ని కొనసాగిస్తూ, కోవిడ్ బాధితులకు సహాయం, అనాథ బాలలకు విద్య సహాయం వంటి కార్యక్రమాలతో ముందుకు తీసుకెళుతున్నారు.

ముగింపు సందేశం

పీ. అచ్యుత రావు గారి జీవితం స్ఫూర్తిదాయకం మాత్రమే కాదు – మార్గదర్శకం కూడా. వారి సేవలను స్మరించుకుంటూ, బాలల హక్కుల కోసం మనమూ ఏదో చేయాలని ఈ నూతన తరం కృతజ్ఞతతో గుర్తించాలి. ప్రతి ఒక్కరూ ఈ ఉద్యమానికి తోడుగా నిలవాలి. అచ్యుత రావు గారి ఆశయాలను కొనసాగించాలి.