తెలుగు నేలపై మాలల వీరత్వానికి, యుద్ధ నైపుణ్యాలకు ప్రతీకగా నిలిచిన కీర్తి గాధలు చరిత్రలో స్పష్టంగా నిలిచిపోయాయి. వీటిలో అత్యంత ప్రాధాన్యత కలిగినది 12వ శతాబ్దంలో పల్నాటి యుద్ధానికి నాయకత్వం వహించిన మాల కన్నమదాసు చరిత్ర.
కన్నమదాసు మాచర్ల సేనలకు సర్వసైన్యాధ్యక్షుడిగా పని చేసి, బ్రహ్మనాయుడి విశ్వసనీయ బంటుగా నిలిచి, పాలనలో సమర్థత చూపాడు. అతని నాయకత్వంలో జరిగిన పల్నాటి యుద్ధంలో మాచర్లకు విజయం సాధించడం చరిత్రకు ఓ చిరస్మరణీయ ఘట్టం. అతని తండ్రి తెప్పలనీడు కూడా పల్నాటి రాజ్య స్థాపనలో కీలక పాత్ర పోషించాడు.
విరోధులు కన్నమదాసును చూసి భయపడేవారని, అతని చేతిలో భైరవ ఖడ్గం అనగానే శత్రువుల గుండెల్లో పులకరింత కలిగేదని చరిత్రకారులు పేర్కొన్నారు. ఈ ఖడ్గం నేటికీ కారంపూడి నాగులేరు ఒడ్డున ఉన్న వీరుల గుడిలో పూజలందుకుంటోంది.
ప్రతి సంవత్సరం డిసెంబర్ 21-25 వరకు పల్నాటి వీరులను స్మరించుకుంటూ ఉత్సవాలు నిర్వహిస్తారు. ఈ ఉత్సవాల్లో మాలలు వీరగాధలను పాడుతూ చరిత్రను తరతరాల వారికి చేరవేస్తున్నారు.
కన్నమదాసు వీరత్వం తెలుగు మాలల గర్వకారణంగా, గ్రీకు వీరులతో సరితూగే స్థాయిలో ప్రశంసలు పొందింది. ఈ మహావీరుని గురించి తెలుసుకోవడం మన చరిత్రకు గౌరవం చేకూర్చడం వంటిదని భావించాలి.